🆘 Jak udzielić pierwszej pomocy krok po kroku? Kompletny przewodnik dla laika
- Monika Pawlas
- 5 dni temu
- 4 minut(y) czytania
Chcesz wiedzieć, jak udzielić pierwszej pomocy, ale boisz się, że coś „pójdzie, nie tak”? Spokojnie — największy błąd to… nie zrobić nic. Nie musisz być ratownikiem. Nie musisz mieć super sprzętu. Wystarczy zdrowy rozsądek, kilka prostych zasad i odrobina odwagi.
W sytuacji zagrożenia liczą się pierwsze 3–5 minut. To wtedy Twoje działania mają największy wpływ na życie poszkodowanego. Ten "przewodnik" przeprowadzi Cię krok po kroku przez cały proces – od pierwszego spojrzenia na miejsce zdarzenia aż po przekazanie poszkodowanego profesjonalistom.
🔎 KROK 1: Oceń sytuację — zanim podejdziesz
To nie czas na bohaterstwo z filmów akcji. Najpierw sprawdź:
Czy miejsce zdarzenia jest bezpieczne? (ruch uliczny, prąd, ogień, chemikalia, agresywni ludzie)
Czy coś Ci zagraża, gdy podejdziesz?
Ilu jest poszkodowanych?
Co się mniej więcej stało?
👉 Zasada numer 1 pierwszej pomocy: Najpierw ratujesz siebie. Najpierw dbasz o swoje bezpieczeństwo. Jeśli Tobie coś się stanie, mamy dwóch poszkodowanych i zero ratowników.
🗣️ KROK 2: Oceń przytomność
Podejdź i powiedz głośno:
„Halo, proszę pana/proszę pani, czy mnie Pan/Pani słyszy?”
"Co się stało?"
Jeśli nie reaguje:
delikatnie potrząśnij za ramiona,
obserwuj, czy cokolwiek się zmienia.
Brak reakcji = osoba nieprzytomna. I tu zaczyna robić sie poważnie.
.
📢 KROK 3: Wyznacz kogoś do pomocy
Jeśli są inni na miejscu zdarzenia: wskaż konkretnego człowieka palcem i powiedz: „Zostań ze mną, będziesz mi potrzebny, czy masz telefon? Za chwilę zadzwonisz na numer alarmowy 112 i przekażesz im informacje o zdarzeniu!”
Ludzie w stresie często stoją jak zamurowani. Jasny komunikat eliminuje „efekt tłumu”.
🫁 KROK 4: Sprawdź oddech (maks. 10 sekund)
Odchyl głowę, unieś brodę. Przyłóż ucho w okolice ust i nosa, jednocześnie patrz na klatkę piersiową. Sprawdź przez 10 sekund:
✔️ Czy klatka się unosi?
✔️ Czy czujesz ruch powietrza?
✔️ Czy słyszysz powietrze wchodzące i wychodzące z płuc?
✔️ Czy oddech jest regularny i spokojny?
Jeżeli poszkodowany oddycha, powinieneś zaobserwować co najmniej 2 oddechy.
Jeżeli nie jesteś pewny czy widziałaś/czułeś/słyszałeś jakiekolwiek oddechy, wydawało Ci się, że chyba był jeden oddech lub widziałeś tylko jeden oddech - przyjmujesz, że taka osoba nie oddycha!
Uwaga: „gasping”, pojedyncze westchnięcia, charczenie NIE są prawidłowym oddechem.
Jeśli oddech jest → pozycja bezpieczna i telefon na 112.
Jeśli oddechu nie ma → dzwonisz na 112 i zaczynasz RKO.
📢 KROK 5: Wezwij pomoc – 112 lub 999
Jeśli jesteś sam: dzwoń natychmiast.
Jeśli wskazałeś konkretną osobę, która ma Ci pomóc, przekaż jej najważniejsze informacje, które powinna podać dyspozytorowi podczas połączenia:
Gdzie dokładnie jesteś.
Co się stało.
Stan poszkodowanego (przytomny / nieprzytomny - oddychający / nieoddychający).
Czy są zagrożenia (ogień, prąd, ruch uliczny).
Dyspozytor poprowadzi Cię jak GPS – tylko że do ratowania życia.
❤️ KROK 6: RKO — uciski klatki piersiowej ratują życie
RKO to nie jest taniec. To konkretny rytm i siła.
Jak wykonywać uciski?
ustaw dłonie na środku klatki piersiowej (dolna część mostka),
wyprostuj ręce,
uciskaj klatkę piersiową podstawą nadgarstka na głębokość 5–6 cm,
tempo: 100–120/min (rytm jak w piosence „Stayin’ Alive” albo "Marsz imperium" z Gwiezdnych Wojen),
po każdym uciśnięciu pozwól klatce wrócić do pozycji początkowej, rozprężając uciskane serce.
Obowiązkowe pytanie: robić oddechy czy nie?
Jeśli umiesz — rób: 30 ucisków : 2 oddechy.
Jeśli nie chcesz / nie możesz / nie potrafisz — rób same uciśnięcia klatki piersiowej.
Lepiej uciskać bez oddechów niż nie robić nic.
⚡ KROK 7: Użycie AED – nie bój się, to prostsze niż myślisz
Automatyczny defibrylator zewnętrzny mówi do Ciebie jak głos z nawigacji.
Co robisz?
Włączasz przycisk.
Przyklejasz elektrody zgodnie z obrazkami.
Słuchasz poleceń.
AED sam analizuje rytm serca.
Jeśli trzeba wykonać wyładowanie — powie Ci o tym.
Jeśli nie — każe dalej uciskać, podpowiadając co możesz poprawić, żeby robić to jeszcze lepiej.
I pamiętaj: AED nie pozwoli zrobić krzywdy.
Nie „kopnie” nikogo przypadkiem.
🛌 KROK 8: Jeśli poszkodowany oddycha – pozycja bezpieczna
Oddech jest? Cudownie!
Ale nadal jest nieprzytomny → układamy na boku.
Dlaczego?
chronisz przed zachłyśnięciem,
drogi oddechowe są drożne,
możesz łatwo monitorować stan.
Krok po kroku:
Ułóż rękę poszkodowanego pod kątem prostym (jak do machania nią na powitanie).
Drugą rękę połóż na policzku.
Przyciągnij nogę, po stronie ręki, którą położyłeś na policzku, zginając ją w kolanie i trzymając za "wystający" łokieć i kolano, przetocz ją na bok.
Odchyl głowę do tyłu, sprawdzaj oddech co 2 minuty.
💊 KROK 9: Zatrzymaj krwotok, jeśli występuje
Tu liczy się szybkość.
znajdź źródło krwawienia,
załóż jałowy opatrunek,
uciskaj ręką, bandażem lub czymkolwiek czystym,
jeśli przesiąka → NIE zdejmuj starego opatrunku, tylko dokładaj kolejny.
Wyjątek: Nie wyciągamy ciał obcych z ran (noże, szkło, metal).Stabilizujemy je i czekamy na pomoc.
📞 KROK 10: Monitoruj do przyjazdu karety
Osoba, która wraca do przytomności, często jest zdezorientowana, wystraszona i „nie do końca obecna”. Twoje zadanie:
uspokoić,
kontrolować oddech,
sprawdzać reakcję na bodźce,
pilnować temperatury (nie przegrzać, nie wychłodzić).
Dyspozytor może poprosić Cię o aktualizację stanu poszkodowanego — bądź przy nim.
🧠 KROK 11: Największe błędy w pierwszej pomocy (których unikaj jak ognia)
🔥 MIT: „Nie dotykaj! Jeszcze mu coś zrobisz!”
✔️ Fakt: brak działania to największe zagrożenie.
🔥 MIT: „Jak nie oddycha, to włóż coś do ust!”
✔️ Fakt: absolutnie nigdy nie wkładamy nic do ust osobie nieprzytomnej.
🔥 MIT: „Uciskanie może połamać żebra!”
✔️ Fakt: czasem tak, ale połamane żebra są lepsze niż martwe serce.
🔥 MIT: „Oddechy są obowiązkowe!”
✔️ Fakt: nie — same uciski też ratują życie.
🎯 Podsumowanie - jak udzielić pierwszej pomocy
Pierwsza pomoc to nie magia.
To prosty schemat, który każdy może opanować:
Sprawdź bezpieczeństwo
Oceń przytomność
Wskaż kogoś do pomocy
Sprawdź oddech
Wezwij pomoc
RKO
AED
Pozycja bezpieczna
Zatrzymanie krwotoku
Monitorowanie
Unikanie mitów
Twoje działania mogą uratować komuś życie — i to dosłownie.
Masz pytania? Potrzebujesz pomocy w BHP?
📞 Skontaktuj się z nami – pomożemy Ci zadbać o każdego pracownika.
Więcej ciekawych informacji na naszym blog'u
