top of page

☀️ Udar cieplny i przegrzanie – co robić?

  • 4 dni temu
  • 3 minut(y) czytania
Udar cieplny i przegrzanie – co robić
Udar cieplny i przegrzanie – co robić

Pierwsza pomoc przy przegrzaniu organizmu, omdleniu i udarze cieplnym krok po kroku

Upały potrafią być niebezpieczne nie tylko dla seniorów. Do zasłabnięć, odwodnienia i udaru cieplnego dochodzi nie tylko na plaży, ale także:

  • w pracy na zewnątrz pomieszczeń,

  • podczas jazdy samochodem,

  • w magazynach i halach,

  • podczas wysiłku fizycznego,

  • u dzieci pozostawionych w nagrzanych pomieszczeniach.

Największy problem?

👉 Wiele osób myli zwykłe zmęczenie z stanem zagrożenia życia.

Ten artykuł pokaże Ci:

✔️ czym różni się przegrzanie od udaru cieplnego

✔️ jak rozpoznać objawy alarmowe

✔️ jak udzielić pierwszej pomocy w upale

✔️ kiedy natychmiast dzwonić po pogotowie

✔️ jak zapobiegać przegrzaniu w pracy i w domu


🌡️ Czym jest przegrzanie organizmu?

Przegrzanie to stan, w którym organizm nie nadąża z oddawaniem ciepła.

Najczęściej dochodzi do niego przy:

  • wysokiej temperaturze otoczenia,

  • dużej wilgotności,

  • wysiłku fizycznym,

  • braku nawodnienia,

  • ciasnej odzieży roboczej,

  • ekspozycji na słońce.

📌 To etap ostrzegawczy. Jeśli nie zareagujesz, może dojść do udaru cieplnego.


🚨 Czym jest udar cieplny?

Udar cieplny to stan bezpośredniego zagrożenia życia.

Dochodzi do niego, gdy organizm traci zdolność regulacji temperatury, a temperatura wewnętrzna ciała gwałtownie rośnie.

Może prowadzić do:

  • zaburzeń świadomości,

  • drgawek,

  • niewydolności narządów,

  • śpiączki,

  • zgonu.

📌 Udar cieplny wymaga natychmiastowej pomocy medycznej.


⚠️ Objawy przegrzania organizmu

🔶 Wczesne objawy

  • silne pragnienie

  • osłabienie

  • ból głowy

  • zawroty głowy

  • nudności

  • nadmierne pocenie się

  • skurcze mięśni


🔴 Objawy alarmowe – możliwy udar cieplny

  • zaburzenia świadomości

  • splątanie

  • chwiejny chód

  • omdlenie

  • gorąca skóra

  • bardzo wysoka temperatura ciała

  • drgawki

  • brak kontaktu logicznego

📌 Jeśli pojawiają się objawy neurologiczne – traktuj to jako stan nagły.


☀️ Kto jest najbardziej narażony?

  • seniorzy

  • małe dzieci

  • osoby chore przewlekle

  • pracownicy fizyczni

  • sportowcy

  • osoby odwodnione

  • osoby pod wpływem alkoholu


🧠 Pierwsza pomoc przy zasłabnięciu w upale – krok po kroku


1️⃣ Przenieś osobę w chłodne miejsce

Najlepiej:

  • cień

  • klimatyzowane pomieszczenie

  • przewiewne miejsce

📌 Przerwanie ekspozycji na ciepło to priorytet.


2️⃣ Ułóż w wygodnej pozycji

Jeśli osoba jest przytomna:

✔️ pozycja półsiedząca lub leżąca

Jeśli zasłabła, ale oddycha:

✔️ pozycja bezpieczna


3️⃣ Rozluźnij ubranie

  • zdejmij kurtkę, bluzę, kask

  • poluzuj kołnierz

  • zdejmij nadmiar odzieży roboczej


4️⃣ Rozpocznij chłodzenie

Najlepsze metody:

✔️ chłodne okłady na kark, pachy, pachwiny

✔️ wachlowanie

✔️ zraszanie skóry wodą

✔️ wentylator

📌 Nie używaj lodu bezpośrednio na skórę.


5️⃣ Nawadnianie (tylko jeśli osoba jest przytomna)

Podaj małe porcje chłodnej wody.

❌ Nie podawaj nic osobie nieprzytomnej lub splątanej.


🚑 Kiedy natychmiast dzwonić 112?

Dzwoń od razu, jeśli występuje:

  • utrata przytomności

  • splątanie

  • drgawki

  • brak poprawy po chłodzeniu

  • bardzo wysoka temperatura

  • problemy z oddychaniem

📌 To może być udar cieplny.


❤️ Jeśli osoba nie oddycha

  • rozpocznij RKO

  • wezwij 112

  • użyj AED, jeśli dostępne


❌ Najczęstsze błędy

❌ zostawianie osoby „żeby odpoczęła sama”

❌ podawanie alkoholu

❌ zmuszanie do dalszej pracy

❌ brak chłodzenia

❌ ignorowanie splątania i zaburzeń mowy


👷 Upał w pracy – obowiązki pracodawcy i praktyka

W czasie wysokich temperatur warto zapewnić:

  • wodę do picia

  • przerwy regeneracyjne

  • cień lub chłodne miejsce

  • rotację prac

  • obserwację pracowników

📌 Przegrzanie w pracy to realne zagrożenie BHP.


🧒 Udar cieplny u dzieci

Dzieci przegrzewają się szybciej niż dorośli.

Nigdy nie zostawiaj dziecka:

❌ w samochodzie

❌ w zamkniętym namiocie

❌ bez wody na słońcu


🎯 Podsumowanie – zapamiętaj

👉 osłabienie w upale = reaguj szybko

👉 cień + chłodzenie + nawodnienie

👉 zaburzenia świadomości = 112

👉 udar cieplny to stan zagrożenia życia

👉 nie czekaj „aż przejdzie”


❓ FAQ – najczęstsze pytania

Czy przegrzanie i udar cieplny to to samo?

Nie. Przegrzanie to stan lżejszy, udar cieplny to zagrożenie życia.

Czy można podać wodę osobie po zasłabnięciu?

Tak, jeśli jest przytomna i logicznie odpowiada.

Jak długo chłodzić osobę przegrzaną?

Do poprawy stanu lub do przyjazdu ZRM (zespół ratownictwa medycznego).

Czy udar cieplny może wystąpić bez słońca?

Tak. Np. w hali produkcyjnej, samochodzie, dusznym pomieszczeniu.


📈 Dlaczego ten temat jest ważny?

Zmiany klimatu i coraz częstsze fale upałów sprawiają, że takich sytuacji będzie więcej. Dlatego zagrożenie związane z udarem cieplnym i przegrzaniem organizmu jest bardzo realne i dobrze wiedzieć, co zrobić oraz jak się w takiej sytuacji zachować.


 PAWLAS BHP - Monika Łobień - Pawlas Consulting 2025
bottom of page