❤️ RKO u osoby dorosłej – jak prawidłowo wykonać uciski klatki piersiowej i oddechy ratownicze?
- Monika Pawlas
- 14 sty
- 3 minut(y) czytania
Podczas zatrzymania krążenia liczą się minuty, a nie dyplomy
Nagłe zatrzymanie krążenia może przydarzyć się każdemu – w pracy, w sklepie, na ulicy, w domu.
I bardzo często pierwszą osobą na miejscu nie jest ratownik, tylko bezpośredni świadek zdarzenia.
Dobra wiadomość!
👉 Resuscytacja krążeniowo-oddechowa (RKO) jest prosta, jeśli znasz schemat.
👉 Nie musisz robić wszystkiego idealnie, żeby uratować życie.
👉 Najgorsze, co możesz zrobić, to nie zrobić nic.
Ten artykuł prowadzi Cię krok po kroku przez RKO u osoby dorosłej — zgodnie z aktualnym stanem wiedzy medycznej i wytycznymi medycyny ratunkowej.
🧠 Czym jest RKO u osoby dorosłej
Resuscytacja krążeniowo-oddechowa (RKO) to zespół czynności ratujących życie, których celem jest:
utrzymanie minimalnego krążenia krwi,
dotlenienie mózgu i narządów,
„kupienie czasu” do przyjazdu zespołu ratownictwa medycznego lub użycia AED.
RKO rozpoczynamy, gdy:
✔️ osoba jest nieprzytomna,
✔️ nie oddycha prawidłowo lub w ogóle nie oddycha.
❌ RKO nie wykonujemy, gdy osoba:
jest przytomna,
oddycha prawidłowo,
reaguje logicznie na bodźce.
🔎 Krok 1: Upewnij się, że jest to dla Ciebie bezpieczne
Zanim podejdziesz:
sprawdź, czy nie ma zagrożeń (ruch uliczny, prąd, ogień, agresja),
zabezpiecz miejsce w miarę możliwości.
📌 Ratownik, który sam ulega wypadkowi, nie pomoże nikomu.
Najlepszy ratownik, to zdrowy i żywy ratownik!
🗣️ Krok 2: Sprawdź przytomność
Podejdź, pochyl się i głośno zapytaj:
„Halo! Czy Pan/Pani mnie słyszy?” „Halo! Co się stało?”
Brak reakcji → delikatnie potrząśnij za ramiona.
Jeśli brak reakcji → osoba jest nieprzytomna.
📞 Krok 3: Wyznacz osobę do pomocy
Wskaż konkretną osobę, która za chwilę będzie musiała Ci pomóc.
To ona zadzwoni na numer alarmowy i przekaże wszystkie niezbędne informacje, podczas gdy Ty będziesz prowadził RKO.
„Pan w zielonej kurtce, proszę zostać, będzie mi Pan potrzebny. Za chwilę zadzwoni Pan na numer 112.”
💨 Krok 4: Sprawdź oddech (maks. 10 sekund)
Udrożnij drogi oddechowe:
odchyl głowę poszkodowanego,
unieś jego brodę.
Przez maksymalnie 10 sekund, trzema zmysłami (wzrok, słuch i czucie) sprawdź oddech:
patrz na klatkę piersiową,
słuchaj oddechu,
próbuj wyczuć powietrze na swoim policzku.
⚠️ Oddech agonalny (charczenie, pojedyncze westchnięcia)→ NIE jest prawidłowym oddechem.
👉 Brak prawidłowego oddechu = rozpocznij RKO.
📞 Krok 5: Wezwij pomoc – 112 lub 999
Jeśli jesteś sam – dzwoń natychmiast.
Jeśli są inni – przekaż wyznaczonej osobie:
„Proszę zadzwonić na 112 i powiedzieć, że na ulicy [podaj nazwę] jest osoba nieprzytomna i nie oddychająca!”
Dyspozytor:
zada dodatkowe pytania,
jeżeli będziesz potrzebował poprowadzi Cię przez RKO,
zostanie z Tobą na linii.
❤️ Krok 6: Uciski klatki piersiowej – podstawa RKO
Gdzie ułożyć ręce?
środek klatki piersiowej (dolna połowa mostka),
jedna dłoń na drugiej,
palce splecione,
ramiona wyprostowane.
Jak uciskać?
✔️ głębokość: 5–6 cm,
✔️ tempo: 100–120 ucisków/min,
✔️ po każdym uciśnięciu pozwól klatce wrócić do pierwotnej pozycji, rozprężyć się
✔️ nie odrywaj rąk od klatki piersiowej.
📌 Uciskasz całym ciężarem ciała, nie samymi rękami.
💨 Krok 7: Oddechy ratownicze – kiedy i jak?
Schemat klasyczny:
30 ucisków : 2 oddechy
Oddechy wykonuj tylko jeśli:
wiesz jak,
chcesz je wykonywać,
masz możliwość (np. maseczka).
Jak wykonać oddech?
zatkaj nos poszkodowanego,
obejmij szczelnie usta swoimi,
wykonaj 1 spokojny wdech (ok. 1 sek.),
obserwuj unoszenie klatki piersiowej.
⚠️ Nie dmuchaj mocno.
To nie pompuje życia szybciej — tylko zwiększa ryzyko wymiotów.
❗ Ważne: same uciski są w pełni akceptowane
Zgodnie z aktualnymi wytycznymi:
👉 jeśli nie wykonujesz oddechów – SAME UCISKI SĄ OK.
To:
lepsze niż brak pomocy,
skuteczne w pierwszych minutach NZK,
rekomendowane dla osób bez przeszkolenia.
⚡ Krok 8: AED – defibrylator ratujący życie
Jeśli AED jest dostępne:
Włącz urządzenie.
Przyklej elektrody zgodnie z obrazkami.
Postępuj według poleceń głosowych.
📌 AED:
samo analizuje rytm serca,
nie pozwoli wykonać niepotrzebnego wstrząsu,
jest bezpieczne dla laika.
Po wyładowaniu lub komunikacie „brak wskazań” → natychmiast wróć do RKO.
⏱️ Jak długo prowadzić RKO?
Do momentu, gdy:
✔️ przyjedzie karetka (ZRM - Zespół Ratownictwa Medycznego),
✔️ ktoś Cię zmieni,
✔️ użyjesz AED,
✔️ poszkodowany zacznie prawidłowo oddychać,
✔️ opadniesz z sił.
✔️ zagraża Ci jakieś niebezpieczeństwo.
❌ Najczęstsze błędy przy RKO (i dlaczego są groźne)
❌ za wolne lub zbyt płytkie uciski
❌ zbyt długie przerwy na oddechy
❌ strach przed złamaniem żeber
📌 Złamane żebro można wyleczyć.
Zatrzymania krążenia – nie.
🧠 RKO a odpowiedzialność prawna
W Polsce:
masz obowiązek udzielić pomocy,
działając w dobrej wierze, nie ponosisz odpowiedzialności karnej,
prawo chroni osoby ratujące życie, nawet te, które robią to nieprofesjonalnie.
🎯 Podsumowanie – zapamiętaj to minimum
Jeśli zapamiętasz tylko jedno:
👉 nieprzytomny + brak prawidłowego oddechu = uciskaj klatkę piersiową.
Reszta to dodatki.
RKO wykonane przez świadka:
2–3× zwiększa szanse przeżycia,
często decyduje o tym, czy mózg przeżyje bez trwałych uszkodzeń.
Masz pytania? Potrzebujesz pomocy w BHP?
📞 Skontaktuj się z nami – pomożemy Ci zadbać o każdego pracownika.
Więcej ciekawych informacji na naszym blog'u
