Recykling paneli fotowoltaicznych po zmianach ZSEE – kto odpowiada za odpady i kto ponosi koszty?
Nowelizacja przepisów 2026/2027 – obowiązki przedsiębiorców, instalatorów, importerów i właścicieli instalacji fotowoltaicznych
Rosnąca liczba instalacji fotowoltaicznych oznacza, że w najbliższych latach coraz większym wyzwaniem będzie prawidłowe zagospodarowanie zużytych paneli. Choć moduły PV mogą pracować przez wiele lat, nie są urządzeniami niezniszczalnymi. Uszkodzenia mechaniczne, awarie, modernizacje instalacji oraz zakończenie okresu użytkowania powodują konieczność ich wymiany.
Wraz z pojawieniem się zużytych paneli powstają pytania dotyczące odpowiedzialności za odpady.
Kto powinien zapłacić za ich odbiór i recykling – producent, importer, właściciel instalacji czy firma demontująca panele? Czy przedsiębiorca musi wystawić KPO w systemie BDO? Jak ustalić właściwy kod odpadu i co zmieni nowelizacja ustawy o ZSEE?
Temat stał się szczególnie aktualny po przyjęciu przez Radę Ministrów 20 października 2026 r. projektu ustawy UC97, który ma dostosować polskie przepisy do prawa Unii Europejskiej.
Wyjaśniamy, jakie zasady obowiązują obecnie, co przewidują projektowane zmiany i jak przedsiębiorcy powinni przygotować się do legalnego zagospodarowania zużytych paneli fotowoltaicznych.
1. Co zmieniło się 20 października 2026 r.?
20 października 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym oraz niektórych innych ustaw, oznaczony jako UC97.
Projekt obejmuje między innymi:
zasady finansowania gospodarowania zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym;
odpowiedzialność za zagospodarowanie paneli fotowoltaicznych wprowadzonych do obrotu w przeszłości;
wybrane przepisy dotyczące rozszerzonej odpowiedzialności producenta;
instytucję autoryzowanego przedstawiciela dla określonych zagranicznych przedsiębiorców;
zmiany powiązanych regulacji odpadowych i produktowych.
Rząd zapowiada, że nowe przepisy mają wejść w życie zasadniczo 1 stycznia 2027 r.
Najważniejsze zastrzeżenie: przyjęcie projektu przez Radę Ministrów nie oznacza uchwalenia ustawy. Na dzień 21 października 2026 r. projektowane rozwiązania należy odróżniać od aktualnie obowiązujących przepisów.
Dopiero zakończenie prac parlamentarnych, podpisanie ustawy i jej ogłoszenie pozwoli jednoznacznie potwierdzić ostateczne brzmienie oraz terminy wejścia w życie zmian.
2. Czy zużyty panel fotowoltaiczny jest elektroodpadem?
Tak – panel fotowoltaiczny, który stał się odpadem, jest co do zasady kwalifikowany jako zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, określany skrótem ZSEE. Podstawowym aktem prawnym jest ustawa z 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym. Panele fotowoltaiczne zostały uwzględnione w systemie gospodarowania ZSEE, ponieważ są urządzeniami wykorzystującymi zjawiska elektryczne do wytwarzania energii. Nie oznacza to jednak, że każdy zdemontowany panel automatycznie jest odpadem. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach znaczenie ma to, czy posiadacz przedmiotu pozbywa się go, zamierza się go pozbyć albo jest obowiązany do pozbycia się go.
Przykład 1. Modernizacja instalacji – panele nadal sprawne
Przedsiębiorstwo posiada instalację fotowoltaiczną o mocy 50 kWp. Po kilku latach decyduje się na zastąpienie modułów nowocześniejszymi, bardziej wydajnymi.
Zdemontowane panele są nadal sprawne i mają zostać sprzedane do dalszego użytkowania.
W takiej sytuacji należy ocenić, czy rzeczywiście dochodzi do przekazania używanego sprzętu do ponownego wykorzystania, a nie pozornego przekazania odpadów.
Przy ocenie znaczenie mają między innymi stan techniczny urządzeń, ich przydatność do dalszej eksploatacji i rzeczywisty cel przekazania.
Wniosek: sam demontaż sprawnych paneli nie jest wystarczającą podstawą do uznania ich za odpady.
Przykład 2. Moduły uszkodzone podczas gradobicia
W wyniku gradobicia uszkodzeniu uległo kilkanaście paneli. Moduły mają pęknięte szkło, uszkodzone połączenia i nie nadają się do dalszego użytkowania.
Właściciel instalacji decyduje o ich wycofaniu i przekazaniu do zagospodarowania.
W takich okolicznościach powstaje strumień odpadów, który należy właściwie sklasyfikować, zabezpieczyć i przekazać uprawnionemu podmiotowi.
Nie wolno traktować paneli jak zwykłego szkła budowlanego ani rozdrabniać ich na miejscu wyłącznie po to, aby odzyskać aluminium czy przewody.
3. Dlaczego data wprowadzenia paneli do obrotu ma tak duże znaczenie?
Odpowiedź wynika z zasad rozszerzonej odpowiedzialności producenta, określanej jako ROP. Mechanizm ten zakłada, że podmioty wprowadzające określone produkty na rynek uczestniczą w finansowaniu gospodarowania odpadami, które powstają po zakończeniu użytkowania produktów.
W przypadku paneli fotowoltaicznych problem polega na tym, że obowiązki finansowe dotyczą urządzeń, które mogły zostać wprowadzone do obrotu na wiele lat przed ich zużyciem.
W prawie unijnym powstał spór o to, czy można obciążyć producentów kosztami recyklingu paneli sprzedanych w czasie, gdy nie mogli przewidzieć takiego obowiązku.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE
25 stycznia 2022 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie C-181/20, VYSOČINA WIND.
Sprawa dotyczyła zasad finansowania zagospodarowania odpadów z paneli fotowoltaicznych wprowadzonych do obrotu przed objęciem ich nowymi przepisami unijnymi. Trybunał zakwestionował retroaktywne obciążanie producentów określonymi kosztami, których nie mogli przewidzieć w chwili wprowadzania produktów do obrotu.
Konsekwencją wyroku było przyjęcie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/884 z 13 marca 2024 r., zmieniającej dyrektywę 2012/19/UE dotyczącą ZSEE.
W znowelizowanych przepisach unijnych istotną datą dla paneli fotowoltaicznych jest 13 sierpnia 2012 r.
Dlaczego w polskim projekcie pojawia się 1 stycznia 2016 r.?
W udostępnionym uzasadnieniu projektu UC97 wskazano, że w polskim porządku prawnym istotnym momentem było wejście w życie ustawy o ZSEE z 2015 r.
Dlatego w projekcie zaproponowano zastosowanie daty 1 stycznia 2016 r. przy rozróżnianiu odpowiedzialności związanej z panelami fotowoltaicznymi.
Autorzy projektu uzasadniają to potrzebą ochrony przed nakładaniem obowiązków finansowych z mocą wsteczną. Nie należy więc utożsamiać daty wynikającej z dyrektywy unijnej z datą zaproponowaną w polskich przepisach wdrażających.
Ostateczne rozwiązanie będzie zależało od uchwalonego tekstu ustawy.
4. Kto płaci za recykling paneli – producent czy właściciel instalacji?
To najważniejsze zagadnienie dla przedsiębiorców posiadających instalacje fotowoltaiczne. Należy jednak rozdzielić dwie kwestie: odpowiedzialność za zorganizowanie i sfinansowanie określonych działań w systemie ZSEE oraz obowiązki posiadacza odpadów związane z ich bezpiecznym przekazaniem, ewidencją i dokumentacją. Nie są to pojęcia tożsame.
Jak wygląda sytuacja w obowiązującym prawie?
W przypadku sprzętu innego niż przeznaczony dla gospodarstw domowych art. 19 ustawy o ZSEE przewiduje obowiązki wprowadzającego dotyczące zorganizowania i sfinansowania zbierania oraz przetwarzania zużytego sprzętu, z uwzględnieniem daty wprowadzenia go do obrotu. Obowiązujące brzmienie przepisu posługuje się zasadniczo datą 13 sierpnia 2005r. oraz odrębnymi zasadami dla określonego sprzętu wcześniejszego.
W praktyce, w odniesieniu do paneli fotowoltaicznych, regulacje te należy interpretować z uwzględnieniem orzeczenia TSUE i zmiany prawa unijnego. Nie oznacza to jednak, że przedsiębiorca może samodzielnie pominąć obowiązki związane z gospodarowaniem powstałymi odpadami.
Co przewiduje projekt UC97?
Projekt ma uporządkować podział odpowiedzialności dla paneli wprowadzonych do obrotu przed wskazaną granicą i po niej.
W świetle opublikowanego uzasadnienia szczególne znaczenie ma rozróżnienie paneli wprowadzonych do obrotu przed 1 stycznia 2016 r. oraz paneli późniejszych.
W przypadku wcześniejszych paneli używanych w działalności gospodarczej może to oznaczać konieczność finansowania gospodarowania odpadami przez użytkownika, z uwzględnieniem przewidzianych ustawą zasad oraz postanowień umownych.
Dla paneli późniejszych system opiera się na odpowiedzialności wprowadzającego sprzęt, w zakresie określonym przepisami.
Ostateczny zakres odpowiedzialności należy zawsze analizować na podstawie uchwalonej ustawy, rodzaju sprzętu, statusu użytkownika i właściwych umów.
Orientacyjna tabela odpowiedzialności
Okres wprowadzenia paneli do obrotu | Znaczenie dla finansowania |
Przed 13.08.2012 r. | Szczególne zasady wynikające z wyroku TSUE i dyrektywy 2024/884 |
Od 13.08.2012 r. do końca 2015 r. | Okres wymagający uwagi z uwagi na różnicę pomiędzy datą unijną a polskim projektem |
Od 01.01.2016 r. | W projekcie UC97 zasadniczo okres objęty odpowiedzialnością wprowadzającego, zgodnie z właściwym mechanizmem |
Panele przeznaczone dla gospodarstw domowych | Należy dodatkowo zastosować odrębne zasady finansowania ZSEE z gospodarstw domowych |
Uwaga: zestawienie pokazuje znaczenie dat w kontekście projektowanej nowelizacji. Nie stanowi samodzielnej podstawy do wystawienia faktury właścicielowi instalacji ani odmowy finansowania odbioru przez wprowadzającego sprzęt.
5. Data zakupu, montażu i wprowadzenia do obrotu – to nie to samo
To zagadnienie może powodować istotne problemy praktyczne. Przedsiębiorca zna najczęściej datę zakupu i montażu instalacji fotowoltaicznej. Tymczasem regulacje dotyczące finansowania ZSEE odnoszą się do wprowadzenia sprzętu do obrotu w rozumieniu właściwych przepisów. Data wyprodukowania panelu, data jego zakupu i data uruchomienia instalacji mogą być różne.
Przykład 3. Panele wyprodukowane w 2015r., zamontowane w 2016r.
Firma kupiła i zainstalowała panele na początku 2016 r. Dokumentacja producenta wskazuje, że urządzenia zostały wyprodukowane w 2015 r. Nie można na tej podstawie automatycznie ustalić, że zostały wprowadzone do obrotu przed 1 stycznia 2016 r. Konieczne może być przeanalizowanie faktur, dokumentacji dostawy, danych importera lub innych dokumentów potwierdzających obrót sprzętem.
Wniosek: przedsiębiorcy powinni zachowywać dokumentację zakupu i identyfikacji paneli, szczególnie przy instalacjach powstałych w latach granicznych.
6. Czy właściciel instalacji fotowoltaicznej jest wytwórcą odpadów?
Nie zawsze. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach wytwórcą odpadów jest co do zasady podmiot, którego działalność lub bytowanie powoduje ich powstawanie. Jednocześnie ustawa przewiduje szczególną zasadę dotyczącą odpadów powstających podczas świadczenia określonych usług, w tym budowy, rozbiórki, remontów, konserwacji i napraw. W takich przypadkach wytwórcą odpadów jest zasadniczo usługodawca, chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej.
Przykład 4. Zewnętrzna firma demontuje 40 uszkodzonych paneli
Zakład produkcyjny zleca firmie zewnętrznej wymianę 40 paneli. W umowie wskazano wyłącznie cenę robocizny i montażu nowych modułów. Nie ustalono natomiast, kto jest wytwórcą odpadów, kto organizuje ich odbiór i kto wystawia KPO.
W takiej sytuacji należy przeanalizować ustawową zasadę dotyczącą odpadów powstających podczas usług oraz rzeczywisty zakres czynności wykonawcy.
Nie można automatycznie stwierdzić, że wytwórcą jest właściciel instalacji tylko dlatego, że panele znajdowały się na jego dachu.
Praktyczna rekomendacja: przed rozpoczęciem prac umowa powinna jednoznacznie regulować odpowiedzialność za odpady i dokumentację.
7. Co powinno znaleźć się w umowie na demontaż paneli fotowoltaicznych?
W przypadku przedsiębiorstw dobrym rozwiązaniem jest uwzględnienie w umowie co najmniej następujących kwestii:
Zakres demontażu i sposób postępowania z panelami.
Status techniczny urządzeń i planowany sposób ich dalszego wykorzystania.
Ustalenie wytwórcy odpadów zgodnie z ustawą.
Podział obowiązków dotyczących klasyfikacji odpadów.
Podmiot odpowiedzialny za ich zabezpieczenie i magazynowanie.
Sposób organizacji transportu.
Zasady wystawiania KPO i prowadzenia wymaganej ewidencji BDO.
Obowiązek korzystania z uprawnionych odbiorców.
Rozliczenie kosztów odbioru, transportu i przetwarzania.
Dokumenty przekazywane zleceniodawcy po zakończeniu prac.
Należy przy tym pamiętać, że umowa między wykonawcą a właścicielem instalacji nie może dowolnie uchylać obowiązków wynikających z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa.
8. Jaki kod odpadu należy przypisać zużytym panelom fotowoltaicznym?
Klasyfikację przeprowadza się na podstawie rozporządzenia Ministra Klimatu z 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów. W przypadku paneli pochodzących z działalności gospodarczej rozważa się między innymi:
Kod odpadu | Nazwa | Kiedy wymaga analizy? |
16 02 14 | Zużyte urządzenia inne niż wymienione w 16 02 09–16 02 13 | W przypadku urządzeń, dla których nie stwierdzono właściwości uzasadniających kod niebezpieczny |
16 02 13* | Zużyte urządzenia zawierające niebezpieczne elementy, inne niż wymienione w 16 02 09–16 02 12 | Gdy urządzenie zawiera niebezpieczne elementy uzasadniające takie zaklasyfikowanie |
*Gwiazdka oznacza odpad niebezpieczny.
Nie należy zakładać, że każdy panel fotowoltaiczny posiada kod 16 02 14. Ostateczny wybór wymaga uwzględnienia konstrukcji i składu urządzenia, pochodzenia odpadu oraz reguł katalogu. W odniesieniu do paneli pochodzących z gospodarstw domowych konieczne może być także rozważenie właściwych kodów z grupy 20, z uwzględnieniem charakteru strumienia odpadów.
Przykład 5. Moduły krzemowe i cienkowarstwowe
Przedsiębiorstwo eksploatuje dwie instalacje fotowoltaiczne. Pierwsza wykorzystuje typowe moduły krzemowe, druga – starsze moduły cienkowarstwowe. Nie należy przyjmować dla obu instalacji tego samego kodu bez sprawdzenia dokumentacji technicznej. Rodzaj zastosowanych materiałów i potencjalnie niebezpiecznych składników może wpływać na klasyfikację. Sama nazwa technologii nie zastępuje jednak oceny właściwości konkretnego odpadu.
9. Czy przekazanie zużytych paneli wymaga wpisu do BDO i wystawienia KPO?
Obowiązki BDO należy ustalać indywidualnie. Znaczenie mają między innymi:
status podmiotu przekazującego;
rodzaj i pochodzenie odpadów;
obowiązki ewidencyjne;
ewentualne zwolnienia;
sposób organizacji odbioru i transportu;
to, czy odpady powstały w związku ze świadczeniem usługi.
Jeżeli przekazanie podlega ewidencji z wykorzystaniem KPO, kartę sporządza co do zasady posiadacz odpadów przekazujący je następnemu posiadaczowi.
Nie należy automatycznie zakładać, że KPO wystawia właściciel instalacji.
Przykład 6. Firma produkcyjna wymienia część instalacji PV
Przedsiębiorstwo posiada instalację fotowoltaiczną, a zewnętrzny wykonawca wymienia 25 modułów. Jeżeli na podstawie przepisów i umowy ustalono, że wytwórcą odpadów jest wykonawca, to właśnie jego obowiązki ewidencyjne trzeba przeanalizować w pierwszej kolejności.
Jeżeli natomiast umowa skutecznie przewiduje inne rozwiązanie dotyczące wytwórcy odpadów, organizacja dokumentacji może wyglądać inaczej.
Każdorazowo należy ustalić, kto faktycznie przekazuje odpady i czy występuje obowiązek sporządzenia KPO.
10. Czy panele można przekazać do zwykłego skupu złomu?
Nie należy przekazywać kompletnych paneli fotowoltaicznych jak zwykłych odpadów metalowych bez weryfikacji uprawnień odbiorcy. Panel fotowoltaiczny składa się z wielu materiałów, które mogą wymagać odpowiedniego procesu przetwarzania. W typowych modułach występują między innymi szkło, aluminium, tworzywa polimerowe, krzem oraz elementy przewodzące. Ich odzyskiwanie powinno odbywać się w instalacjach posiadających wymagane uprawnienia.
Art. 46 ustawy o ZSEE przewiduje, że demontaż zużytego sprzętu i przygotowanie go do ponownego użycia prowadzi się wyłącznie w zakładzie przetwarzania.
Nie należy więc samodzielnie rozbierać zużytych paneli na szkło i aluminium w zakładowym warsztacie w celu ich sprzedaży jako surowców.
11. Jak wygląda recykling paneli fotowoltaicznych?
Proces przetwarzania zależy od technologii paneli i możliwości konkretnej instalacji recyklingowej. Zwykle może obejmować:
Przyjęcie i identyfikację odpadów – ustalenie rodzaju modułów, ich stanu i składu.
Demontaż oraz przygotowanie do przetwarzania – wykonanie czynności zgodnie z wymaganiami dotyczącymi ZSEE.
Rozdzielanie materiałów – w szczególności szkła, metali i innych elementów.
Procesy odzysku – prowadzone zależnie od dostępnej technologii i właściwości odzyskiwanych frakcji.
Zagospodarowanie pozostałości – zgodnie z przepisami dotyczącymi odpadów.
Nie każdy zakład przetwarzania odzyskuje wszystkie materiały w jednakowym zakresie.
Nie można również przyjąć, że każdy panel poddany recyklingowi zostanie w całości przekształcony w pełnowartościowe surowce.
Dla przedsiębiorcy najważniejsze jest legalne przekazanie odpadów właściwemu podmiotowi, a dla podmiotów odpowiedzialnych za realizację poziomów odzysku i recyklingu – udokumentowanie wykonania odpowiednich procesów.
12. Kto odpowiada za transport zużytych paneli?
Odpowiedzialność zależy od sposobu organizacji całego procesu.
Należy rozróżnić:
Wytwórcę odpadów – podmiot, któremu ustawa przypisuje powstanie odpadów.
Posiadacza odpadów – podmiot faktycznie władający odpadami w rozumieniu ustawy.
Transportującego odpady – podmiot realizujący transport, objęty właściwymi wymaganiami.
Zbierającego lub przetwarzającego odpady – podmiot wykonujący czynności zgodnie z posiadanymi uprawnieniami.
Wprowadzającego sprzęt – podmiot realizujący określone obowiązki wynikające z ustawy o ZSEE.
Te funkcje mogą być wykonywane przez różne podmioty. Samo zamówienie transportu nie oznacza automatycznie przejęcia przez przewoźnika wszystkich obowiązków dotyczących gospodarowania odpadami.
Przykład 7. Wykonawca zabiera panele do swojej siedziby
Firma demontująca instalację zamierza przewieźć zużyte panele do własnego magazynu, a następnie przekazać je odbiorcy. Przed takim działaniem trzeba ocenić, czy planowany sposób gospodarowania odpadami jest dopuszczalny, czy miejsce magazynowania spełnia wymagania oraz jakie dokumenty i uprawnienia są konieczne. Nie można przyjąć, że każde przemieszczenie odpadów z miejsca wykonania usługi do siedziby wykonawcy jest automatycznie dozwolone bez dodatkowej analizy.
13. Czy właściciel instalacji domowej zapłaci za recykling paneli?
W odniesieniu do gospodarstw domowych obowiązują szczególne rozwiązania systemu ZSEE. Nie można automatycznie przenosić zasad dotyczących paneli wykorzystywanych w działalności gospodarczej na wszystkie instalacje domowe.
Znaczenie ma między innymi ustalenie, czy dany sprzęt jest sprzętem przeznaczonym dla gospodarstw domowych oraz jaki system odbioru i finansowania ma do niego zastosowanie. Z tego powodu stwierdzenie, że „od 2027 r. każdy właściciel fotowoltaiki będzie musiał zapłacić za recykling”, byłoby nieuprawnionym uproszczeniem. Kwestie te należy analizować zgodnie z ostatecznym brzmieniem przepisów i właściwymi zasadami zbierania ZSEE.
14. Czy przy wymianie paneli należy również uwzględnić inne odpady?
Tak. Modernizacja instalacji fotowoltaicznej może powodować powstawanie różnych rodzajów odpadów. Mogą to być przykładowo:
zużyte moduły fotowoltaiczne;
falowniki i urządzenia sterujące;
przewody i kable;
elementy mocujące;
opakowania;
uszkodzone urządzenia zabezpieczające;
elementy magazynów energii.
Nie należy obejmować wszystkich tych odpadów jednym kodem ZSEE.
Każdy strumień wymaga odpowiedniej kwalifikacji. Szczególnej uwagi wymagają zużyte baterie i akumulatory, do których mają zastosowanie również odrębne przepisy dotyczące baterii.
15. Pięć sytuacji, w których może dojść do błędnego rozliczenia kosztów
Sytuacja 1. Przedsiębiorstwo nie zna daty wprowadzenia paneli do obrotu
Firma posiada fakturę z 2016 r., ale nie dysponuje dokumentacją wcześniejszego obrotu panelami.
Ryzyko: automatyczne przypisanie paneli do niewłaściwej kategorii finansowania.
Zalecenie: ustalić dostępne dane o producencie, importerze, modelu, partii i historii dostawy.
Sytuacja 2. Wykonawca wystawia fakturę za recykling bez uzgodnienia odpowiedzialności
Firma serwisowa wymienia panele i nalicza klientowi pełne koszty odbioru oraz przetwarzania.
Ryzyko: obciążenie kosztami podmiotu, który nie powinien ich ponosić w takim zakresie.
Zalecenie: przed podpisaniem umowy ustalić zastosowanie przepisów o ZSEE i zakres odpowiedzialności poszczególnych stron.
Sytuacja 3. Producent paneli zakończył działalność
Właściciel instalacji chce wymienić moduły, lecz pierwotny wprowadzający nie funkcjonuje już na rynku.
Ryzyko: problemy z ustaleniem podmiotu odpowiedzialnego za organizację i finansowanie odbioru.
Zalecenie: zweryfikować właściwy system odpowiedzialności, dostępne możliwości odbioru i dokumentację zakupu.
Sytuacja 4. Firma myli finansowanie recyklingu z wystawieniem KPO
Przedsiębiorca uważa, że skoro koszty zagospodarowania ponosi wprowadzający sprzęt, to właściciel instalacji lub wykonawca nie mają żadnych obowiązków dokumentacyjnych.
Ryzyko: nieprawidłowa ewidencja odpadów i błędy w KPO.
Zalecenie: oddzielnie ustalić odpowiedzialność finansową i obowiązki odpadowe.
Sytuacja 5. Panele zostają sprzedane jako złom
Firma demontuje zużyte moduły, usuwa ramy aluminiowe i przekazuje pozostałe materiały jako różne rodzaje złomu.
Ryzyko: niedozwolony demontaż ZSEE i nieprawidłowa klasyfikacja powstałych odpadów.
Zalecenie: przekazać kompletny zużyty sprzęt odpowiednio uprawnionemu podmiotowi, z uwzględnieniem właściwych wymagań.
16. Checklista przedsiębiorcy – co sprawdzić przed wymianą paneli PV?
Przedsiębiorstwo planujące demontaż lub modernizację instalacji powinno odpowiedzieć na następujące pytania:
Czy ustalono stan techniczny paneli i ich dalsze przeznaczenie?
Czy wiadomo, które moduły staną się odpadami?
Czy dostępna jest dokumentacja producenta i modelu?
Czy ustalono daty istotne dla wprowadzenia sprzętu do obrotu?
Czy rozpoznano właściwe przepisy dotyczące finansowania ZSEE?
Czy ustalono, kto jest wytwórcą odpadów?
Czy określono podmiot odpowiedzialny za ich magazynowanie?
Czy zweryfikowano właściwe kody odpadów?
Czy sprawdzono obowiązki dotyczące BDO?
Czy wiadomo, kto wystawi KPO, jeżeli będzie wymagana?
Czy odbiorca posiada wymagane uprawnienia?
Czy ustalono zasady organizacji transportu?
Czy umowa określa podział kosztów?
Czy przewidziano postępowanie z uszkodzonymi panelami?
Czy zapewniono dokumentację potwierdzającą przekazanie odpadów?
Czy ustalono postępowanie z pozostałymi odpadami z modernizacji?
Jeżeli odpowiedzi na kilka z tych pytań są nieznane, warto uporządkować dokumentację jeszcze przed rozpoczęciem demontażu.
17. FAQ – najczęstsze pytania o recykling paneli fotowoltaicznych
Czy od 1 stycznia 2027 r. wszyscy właściciele paneli będą płacić za ich recykling?
Nie można wyciągnąć takiego wniosku z projektu UC97. Odpowiedzialność zależy od właściwych przepisów, rodzaju sprzętu, jego historii oraz statusu podmiotów.
Czy o kosztach decyduje rok montażu instalacji?
Nie wyłącznie. Przepisy odnoszą się do wprowadzenia sprzętu do obrotu, dlatego data montażu nie zawsze będzie rozstrzygająca.
Czy przedsiębiorca może oddać uszkodzone panele firmie instalacyjnej?
Takie rozwiązanie może być możliwe, ale wymaga prawidłowego ustalenia statusu odpadów, odpowiedzialności wykonawcy i zasad ich dalszego zagospodarowania.
Czy panel fotowoltaiczny jest odpadem niebezpiecznym?
Nie każdy. Klasyfikacja zależy od rzeczywistych właściwości urządzenia i jego niebezpiecznych składników.
Czy recykling paneli jest tym samym co ich utylizacja?
W języku potocznym pojęcia bywają stosowane zamiennie, ale w prawie odpadowym mają różne znaczenie. Recykling jest określonym rodzajem odzysku odpadów. Słowo „utylizacja” nie powinno zastępować precyzyjnego wskazania właściwego procesu.
Czy projekt UC97 już obowiązuje?
Nie. Rada Ministrów przyjęła go 20 października 2026 r., ale na dzień opracowania artykułu nie jest on jeszcze obowiązującą ustawą.
18. Co przedsiębiorcy powinni zrobić już teraz?
Nie ma potrzeby czekać na wejście w życie nowych przepisów, aby uporządkować dokumentację instalacji fotowoltaicznej.
Warto przeprowadzić trzy działania.
Po pierwsze – zinwentaryzować instalację. Ustalić producentów, modele, liczbę paneli, ich stan techniczny oraz posiadane dokumenty zakupu i dostaw.
Po drugie – uporządkować kwestie umowne. Sprawdzić warunki gwarancji, serwisu, demontażu i odbioru zużytych modułów, a także sposób rozliczania kosztów.
Po trzecie – przygotować procedurę postępowania z odpadami. Ustalić zasady klasyfikacji, zabezpieczania, transportu i przekazywania paneli oraz obowiązki ewidencyjne.
Takie działania mogą ograniczyć ryzyko sporów finansowych, nieprawidłowości BDO i problemów podczas modernizacji instalacji.
Podsumowanie – kto odpowiada za zużyte panele fotowoltaiczne?
Najważniejszym skutkiem projektowanej nowelizacji UC97 jest uporządkowanie odpowiedzialności finansowej za zagospodarowanie zużytych paneli, zwłaszcza urządzeń wprowadzonych do obrotu wiele lat temu.
Nie można jednak sprowadzić przepisów do zasady, że za recykling zawsze płaci producent albo zawsze właściciel instalacji.
Konieczne jest rozróżnienie daty wprowadzenia paneli do obrotu, zasad dotyczących danego rodzaju sprzętu, roli podmiotów oraz obowiązków związanych z gospodarowaniem odpadami.
Przedsiębiorcy powinni zwrócić szczególną uwagę na dokumentację historycznych instalacji, postanowienia umów z wykonawcami oraz zgodność z wymaganiami BDO.
Niezależnie od tego, kto ostatecznie ponosi koszty finansowania zagospodarowania, zużyte panele muszą zostać przekazane do legalnego systemu gospodarowania odpadami.
Podstawy prawne
Ustawa z 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym – w szczególności art. 18, 19, 34 i 46.
Ustawa z 14 grudnia 2012 r. o odpadach – w szczególności przepisy dotyczące definicji odpadu, wytwórcy, posiadacza, ewidencji i przekazywania odpadów.
Rozporządzenie Ministra Klimatu z 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów.
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/19/UE w sprawie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego.
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/884 z 13 marca 2024 r.
Wyrok TSUE z 25 stycznia 2022 r. w sprawie C-181/20, VYSOČINA WIND.
Projekt ustawy UC97, przyjęty przez Radę Ministrów 20 października 2026 r.
Stan prawny i legislacyjny: 21 października 2026 r. Materiał uwzględnia projektowane zmiany, które nie stanowią jeszcze obowiązującego prawa.
Więcej informacji: www.pawlas.eu
