Hydranty wewnętrzne i zewnętrzne w firmie – wymagania, przeglądy i najczęstsze błędy PPOŻ

Hydranty wewnętrzne i zewnętrzne w firmie – wymagania, przeglądy i najczęstsze błędy PPOŻ

Hydranty wewnętrzne i zewnętrzne w firmie: kiedy są wymagane, jak często robić przeglądy, kto odpowiada za sprawność i jakie błędy najczęściej wykazuje PSP?

Hydrant w firmie często jest traktowany jak element tła. Jest gdzieś na korytarzu, w hali albo przy drodze pożarowej. Nikt na co dzień się nim nie interesuje. Do czasu.

Do czasu kontroli PSP. Do czasu przeglądu, albo – najgorzej – do czasu pożaru.

Wtedy nagle okazuje się, że hydrant jest zastawiony paletami, wąż jest uszkodzony, szafka się nie domyka, ciśnienie jest niewystarczające albo nikt nie wie, gdzie znajduje się najbliższy punkt poboru wody.

A hydrant to nie dekoracja w kolorze czerwonym. To element systemu ochrony przeciwpożarowej, który ma umożliwić szybkie podanie wody do gaszenia pożaru i wspierać działania ratownicze.

W tym artykule wyjaśniamy:

• czym są hydranty wewnętrzne i zewnętrzne,

• kiedy hydranty są wymagane w firmie,

• jakie obowiązki ma właściciel, zarządca i pracodawca,

• jak często wykonywać przeglądy hydrantów,

• jakie błędy najczęściej pojawiają się podczas kontroli,

• jak przygotować firmę do kontroli PSP.

  
  

Czym jest hydrant przeciwpożarowy?

Hydrant przeciwpożarowy to urządzenie umożliwiające pobór wody do gaszenia pożaru. Może być elementem instalacji wewnętrznej budynku albo sieci zewnętrznej.

W praktyce wyróżniamy dwa główne rodzaje:

Hydranty wewnętrzne

Znajdują się wewnątrz budynku. Najczęściej są umieszczone w szafkach hydrantowych na korytarzach, klatkach schodowych, w halach, garażach, magazynach lub częściach produkcyjnych.

Typowe hydranty wewnętrzne to m.in.:

• hydrant 25,

• hydrant 33,

• hydrant 52.

Różnią się średnicą, wydajnością, przeznaczeniem i sposobem użycia.

Hydranty zewnętrzne

Znajdują się na zewnątrz budynku i służą głównie do poboru wody przez jednostki ochrony przeciwpożarowej. Mogą być:

• nadziemne,

• podziemne.

Hydranty zewnętrzne są istotnym elementem przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę. Dla straży pożarnej to często podstawowy punkt poboru wody podczas działań gaśniczych.

Hydrant wewnętrzny a zewnętrzny – najprostsza różnica

Najprościej:

• hydrant wewnętrzny znajduje się w budynku i może służyć do podjęcia działań gaśniczych w początkowej fazie pożaru,

• hydrant zewnętrzny znajduje się poza budynkiem i służy głównie do zaopatrzenia wodnego działań ratowniczo-gaśniczych.

Oba są ważne. Oba muszą być sprawne. Oba muszą być dostępne. I oba potrafią narobić problemów podczas kontroli, jeśli są zaniedbane.

Kiedy hydranty są wymagane?

Obowiązek wyposażenia obiektu w hydranty zależy od wielu czynników, m.in.:

• rodzaju budynku,

• przeznaczenia obiektu,

• powierzchni strefy pożarowej,

• wysokości budynku,

• kategorii zagrożenia ludzi,

• gęstości obciążenia ogniowego,

• rodzaju prowadzonej działalności,

• warunków techniczno-budowlanych,

• dokumentacji projektowej i uzgodnień PPOŻ.

Hydranty wewnętrzne są szczególnie istotne w obiektach użyteczności publicznej, produkcyjnych, magazynowych, garażach, budynkach wielokondygnacyjnych oraz wszędzie tam, gdzie przepisy lub projekt wymagają instalacji wodociągowej przeciwpożarowej.

Hydranty zewnętrzne są związane z zapewnieniem przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru, dla jednostek ratowniczo-gaśniczych.

Najważniejsza praktyczna zasada brzmi: nie ustala się obowiązku posiadania hydrantów „na oko”. Trzeba przeanalizować konkretny obiekt, jego funkcję, powierzchnię, układ i dokumentację.

Kto odpowiada za hydranty w firmie?

Za zapewnienie i utrzymanie ochrony przeciwpożarowej odpowiada właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu – w zależności od sytuacji prawnej i faktycznego sposobu użytkowania budynku.

W praktyce odpowiedzialność może dotyczyć:

• właściciela budynku,

• zarządcy nieruchomości,

• pracodawcy korzystającego z obiektu,

• najemcy, jeśli wynika to z umowy i zakresu użytkowania,

• właściciela sieci wodociągowej przeciwpożarowej – w odniesieniu do określonych hydrantów zewnętrznych.

W budynkach z wieloma najemcami bardzo ważne jest jasne ustalenie:

• kto odpowiada za przeglądy,

• kto przechowuje dokumentację,

• kto reaguje na usterki,

• kto kontroluje dostępność hydrantów,

• kto nadzoruje, czy hydranty nie są zastawiane.

Hydranty wewnętrzne – co trzeba sprawdzać?

Hydrant wewnętrzny powinien być sprawny, dostępny i gotowy do użycia. Podczas kontroli lub audytu należy sprawdzić m.in.:

1. Dostępność hydrantu

Hydrant nie może być zastawiony:

• paletami,

• kartonami,

• regałami,

• sprzętem sprzątającym,

• materiałami produkcyjnymi,

• meblami,

• odpadami.

Hydrant za paletą to w praktyce hydrant „teoretyczny”. A pożar nie lubi teorii.

2. Oznakowanie

Hydrant powinien być prawidłowo oznakowany. Znak musi być widoczny i niezasłonięty.

Jeśli użytkownik musi go szukać, oznakowanie nie spełnia swojej funkcji.

3. Stan szafki hydrantowej

Należy sprawdzić:

• czy szafka jest kompletna,

• czy nie jest uszkodzona,

• czy można ją łatwo otworzyć,

• czy szyba lub drzwiczki nie są zniszczone,

• czy elementy wyposażenia są na miejscu.

4. Wąż hydrantowy

Trzeba zweryfikować:

• stan węża,

• brak pęknięć, przetarć i zagięć,

• właściwe zwinięcie lub ułożenie,

• kompletność,

• próbę ciśnieniową, jeśli dotyczy.

5. Prądownica

Prądownica powinna być kompletna, sprawna i podłączona zgodnie z wymaganiami.

6. Zawór

Zawór powinien dać się uruchomić i nie powinien przeciekać.

7. Wydajność i ciśnienie

Hydrant musi zapewniać parametry wymagane dla danego typu urządzenia i instalacji. Samo stwierdzenie: „jest woda” nie wystarczy.

Hydranty zewnętrzne – co jest ważne?

Hydrant zewnętrzny powinien umożliwiać szybki pobór wody przez straż pożarną.

Najważniejsze elementy kontroli:

• czy hydrant jest oznakowany,

• czy jest widoczny i dostępny,

• czy nie jest zastawiony pojazdami,

• czy można do niego dojść i podjechać,

• czy nie jest uszkodzony,

• czy był poddany przeglądowi i konserwacji,

• czy zapewnia wymaganą wydajność,

• czy lokalizacja odpowiada dokumentacji i wymaganiom przeciwpożarowym.

W praktyce częstym problemem są hydranty zewnętrzne zastawione samochodami, zasypane śniegiem, zarośnięte zielenią albo nieoznaczone.

Jak często trzeba wykonywać przeglądy hydrantów?

Urządzenia przeciwpożarowe powinny być poddawane przeglądom technicznym i czynnościom konserwacyjnym zgodnie z zasadami określonymi w przepisach, Polskich Normach, dokumentacji techniczno-ruchowej i instrukcjach producenta.

W praktyce:

• hydranty wewnętrzne powinny być kontrolowane co najmniej raz w roku,

• hydranty zewnętrzne również wymagają regularnych przeglądów i konserwacji,

• węże hydrantowe powinny być poddawane okresowej próbie ciśnieniowej,

• po każdym przeglądzie powinien powstać protokół.

Ważne: przegląd hydrantu to nie tylko spojrzenie na szafkę i powiedzenie „wygląda dobrze”. Rzetelna kontrola obejmuje ocenę stanu technicznego, kompletności, dostępności, oznakowania oraz parametrów działania.

Próba ciśnieniowa węży hydrantowych – o co chodzi?

Węże stanowiące wyposażenie hydrantów wewnętrznych muszą być nie tylko oglądane, ale także okresowo badane pod kątem ich wytrzymałości.

W praktyce wykonuje się próbę ciśnieniową, która ma potwierdzić, że wąż wytrzyma warunki pracy i nie zawiedzie w momencie użycia.

To bardzo ważne, bo wąż uszkodzony, sparciały lub nieszczelny może sprawić, że hydrant nie spełni swojej funkcji.

Dokumentacja przeglądów hydrantów

Po każdym przeglądzie powinna zostać dokumentacja, np. protokół. Powinien on zawierać m.in.:

• datę przeglądu,

• lokalizację hydrantu,

• typ hydrantu,

• zakres wykonanych czynności,

• wynik kontroli,

• stwierdzone nieprawidłowości,

• zalecenia,

• dane osoby lub firmy wykonującej przegląd,

• termin kolejnego przeglądu.

Przy kontroli PSP zdanie „przegląd był” bez protokołu działa słabo. Dokumentacja jest dowodem, że obowiązek został zrealizowany.

Najczęstsze błędy przy hydrantach

1. Hydrant zastawiony

Najczęściej paletami, kartonami, regałami, meblami albo pojazdami.

To jeden z najprostszych błędów do wykrycia i jeden z najbardziej irytujących, bo można go usunąć od ręki.

2. Brak aktualnego przeglądu

Hydrant jest, ale nie wiadomo, czy działa. A w PPOŻ „nie wiadomo” oznacza problem.

3. Brak dokumentacji

Nie ma protokołu, nie ma potwierdzenia, nie ma dowodu.

4. Brak oznakowania

Hydrant powinien być widoczny i łatwy do zlokalizowania.

5. Uszkodzony wąż lub prądownica

Braki wyposażenia lub uszkodzenia mogą uniemożliwić skuteczne użycie hydrantu.

6. Nieprawidłowe ciśnienie lub wydajność

Hydrant bez wymaganych parametrów może nie zapewnić skutecznego działania.

7. Brak reakcji na usterki

Najgorsze nie jest to, że usterka się pojawiła. Najgorsze jest to, że wszyscy o niej wiedzą i nikt nic nie robi.

Hydranty w biurze

W budynkach biurowych hydranty najczęściej znajdują się:

• na korytarzach,

• przy klatkach schodowych,

• w garażach,

• w częściach wspólnych.

Najczęstsze problemy:

• zastawianie szafek hydrantowych meblami,

• brak świadomości pracowników,

• nieczytelne oznakowanie,

• brak wiedzy, kto odpowiada za przeglądy,

• dokumentacja przechowywana przez zarządcę, ale niedostępna dla najemcy.

Dobra praktyka:

• oznaczyć hydranty w sposób widoczny,

• uwzględnić je w audytach PPOŻ,

• sprawdzić, kto odpowiada za przeglądy,

• nie traktować części wspólnych jak magazynu na „tymczasowe” rzeczy.

Hydranty na produkcji

W zakładach produkcyjnych hydranty są szczególnie istotne ze względu na:

• większe obciążenie ogniowe,

• maszyny,

• materiały palne,

• procesy technologiczne,

• prace pożarowo niebezpieczne,

• hałas i utrudnioną ewakuację.

Najczęstsze problemy:

• zastawianie hydrantów paletami,

• uszkodzenia szafek przez transport wewnętrzny,

• brak kontroli po zmianach układu hali,

• brak przeglądów po rozbudowie lub modernizacji,

• niedostępność hydrantu w czasie pracy zmianowej.

Dobra praktyka:

• oznaczyć strefę dostępu do hydrantu na posadzce,

• zabezpieczyć szafki przed uszkodzeniami mechanicznymi,

• kontrolować hydranty podczas obchodów BHP/PPOŻ,

• szkolić brygadzistów i utrzymanie ruchu,

• po każdej zmianie układu hali sprawdzić zasięg hydrantów.

Hydranty w magazynie

Magazyn to miejsce, gdzie hydranty bardzo często przegrywają z paletą. Niestety.

Największe ryzyka:

• zastawione szafki,

• zmienny układ składowania,

• wysokie regały,

• folie, kartony i opakowania,

• duże odległości,

• transport wewnętrzny,

• strefy ładowania wózków.

Dobra praktyka:

• wyznaczyć strefy zakazu składowania przy hydrantach,

• regularnie kontrolować dostępność,

• stosować oznaczenie poziome na posadzce,

• sprawdzać hydranty po zmianach układu regałów,

• uwzględnić hydranty w instrukcji magazynowania.

Hydrant a gaśnica – czy jedno zastępuje drugie?

Nie. Gaśnica i hydrant mają różne funkcje.

Gaśnica:

• jest szybka,

• służy do gaszenia pożaru w zarodku,

• może być użyta przez przeszkoloną osobę na początku zdarzenia.

Hydrant:

• zapewnia większą ilość środka gaśniczego,

• wymaga odpowiednich warunków technicznych,

• może wspierać działania gaśnicze w większej skali.

Nie wolno myśleć: „mamy hydranty, więc gaśnice nie są ważne”. I odwrotnie: „mamy gaśnice, więc hydranty mogą być zastawione”. To tak, jakby powiedzieć: mamy pasy bezpieczeństwa, więc hamulce są opcjonalne. No nie.

Hydranty a Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego

Jeżeli obiekt posiada Instrukcję Bezpieczeństwa Pożarowego, hydranty powinny być w niej uwzględnione. IBP powinna zawierać m.in.:

• rozmieszczenie hydrantów,

• opis urządzeń przeciwpożarowych,

• zasady przeglądów,

• sposób postępowania w razie pożaru,

• plany ewakuacyjne z lokalizacją sprzętu,

• obowiązki osób odpowiedzialnych za PPOŻ.

Jeżeli hydranty są na planie, ale fizycznie są przeniesione, niedostępne lub zasłonięte, dokumentacja wymaga aktualizacji.

Co może sprawdzić PSP podczas kontroli?

Podczas kontroli PSP mogą zostać sprawdzone m.in.:

• dostępność hydrantów,

• oznakowanie,

• kompletność wyposażenia,

• aktualność przeglądów,

• protokoły,

• wydajność i ciśnienie,

• zgodność z dokumentacją,

• drożność dojścia,

• reakcja firmy na stwierdzone usterki.

PSP nie pyta tylko: „czy hydrant jest?”. Prawdziwe pytanie brzmi: czy hydrant jest gotowy do użycia, czy jest sprawny?

Jak dobrze zorganizować nadzór nad hydrantami?

Krok 1. Zrób wykaz hydrantów

Uwzględnij numer, lokalizację, typ, datę przeglądu i odpowiedzialnego.

Krok 2. Oznacz hydranty w terenie

Nie tylko znakiem na ścianie, ale też – jeśli trzeba – oznaczeniem poziomym.

Krok 3. Ustal harmonogram przeglądów

Nie opieraj się na pamięci. Pamięć w firmie ma dużo pracy i czasem bierze urlop.

Krok 4. Kontroluj dostępność częściej niż raz w roku

Przegląd techniczny raz w roku to jedno. Ale dostępność hydrantu warto sprawdzać cyklicznie, np. podczas obchodów BHP/PPOŻ.

Krok 5. Reaguj na usterki

Uszkodzona szafka, brak prądownicy, zastawiony hydrant – to nie „do później”. To do działania.

Krok 6. Szkol pracowników

Pracownicy muszą wiedzieć, że hydrant nie jest miejscem do ustawienia kartonów, palety ani ekspresu do kawy. Tak, to ostatnie też się zdarza.

Podsumowanie

Hydranty wewnętrzne i zewnętrzne są jednym z podstawowych elementów ochrony przeciwpożarowej w wielu obiektach. Ich rola jest prosta: zapewnić wodę do gaszenia pożaru. Ale żeby hydrant spełnił swoje zadanie, musi być:

• sprawny,

• dostępny,

• oznakowany,

• kompletny,

• regularnie kontrolowany,

• ujęty w dokumentacji,

• nieblokowany przez codzienny chaos firmy.

FAQ – najczęstsze pytania o hydranty PPOŻ

Czy hydranty w firmie są obowiązkowe?

To zależy od rodzaju budynku, powierzchni, przeznaczenia, wysokości, kategorii zagrożenia ludzi i wymagań projektowych. Obowiązek trzeba ocenić dla konkretnego obiektu.

Jak często robić przegląd hydrantów?

W praktyce hydranty powinny być poddawane przeglądom co najmniej raz w roku, zgodnie z przepisami, normami, dokumentacją techniczną i wymaganiami producenta.

Czy węże hydrantowe trzeba badać?

Tak. Węże powinny być kontrolowane, a okresowo także poddawane próbie ciśnieniowej zgodnie z wymaganiami normowymi.

Czy hydrant może być zastawiony, jeśli „tylko na chwilę”?

Nie. Hydrant musi być dostępny zawsze. W PPOŻ „na chwilę” to najkrótsza droga do nieprawidłowości.

Kto odpowiada za hydranty w wynajmowanym budynku?

To zależy od umowy, zakresu użytkowania i faktycznego zarządzania obiektem. W praktyce warto jasno ustalić odpowiedzialność pomiędzy właścicielem, zarządcą i najemcą.

Masz pytania? Potrzebujesz pomocy w BHP?

 📞 Skontaktuj się z nami – pomożemy Ci zadbać o każdego pracownika.

✉️ biuro@pawlas.eu

  Więcej ciekawych informacji na naszym blog'u.