Firma zewnętrzna na terenie zakładu – kto odpowiada za odpady, BDO i dokumentację środowiskową?
Firma remontowa wymienia instalację, serwis techniczny naprawia maszynę, wykonawca przeprowadza czyszczenie zbiornika, a zewnętrzna firma sprzątająca usuwa odpady powstające podczas wykonywania usługi. Kto w takich przypadkach jest wytwórcą odpadów? Kto powinien wystawić kartę przekazania odpadów (KPO), prowadzić ewidencję w BDO i wykazać odpady w rocznym sprawozdaniu?
Odpowiedzi nie zawsze są oczywiste.
Jednym z najczęstszych błędów przedsiębiorców jest przyjmowanie, że za wszystkie odpady powstające na terenie zakładu odpowiada jego właściciel. Równie niebezpieczne jest założenie odwrotne: że każda firma zewnętrzna automatycznie przejmuje wszystkie obowiązki środowiskowe.
Odpowiedzialność zależy przede wszystkim od rodzaju wykonywanej działalności, treści umowy, statusu wytwórcy i posiadacza odpadów oraz rzeczywistego sposobu postępowania z nimi.
Wyjaśniamy, jak prawidłowo ustalić obowiązki gospodarza zakładu i wykonawcy, kiedy usługodawca powinien posiadać wpis do BDO, kto wystawia KPO oraz jakich zapisów nie powinno zabraknąć w umowie.
1. Kto jest wytwórcą odpadów powstających podczas wykonywania usług?
Podstawowe znaczenie ma art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Zgodnie z tym przepisem wytwórcą odpadów jest podmiot, którego działalność powoduje ich powstawanie, a także podmiot dokonujący określonych działań zmieniających charakter lub skład odpadów. Ustawodawca przewidział jednak szczególną zasadę dotyczącą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług. W przypadku usług obejmujących:
budowę i rozbiórkę obiektów;
remonty;
czyszczenie zbiorników lub urządzeń;
sprzątanie;
konserwację;
naprawy;
wytwórcą odpadów jest podmiot świadczący usługę, chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej.
Oznacza to, że w przypadku wymienionych usług ustawowym punktem wyjścia jest odpowiedzialność usługodawcy jako wytwórcy odpadów.
Nie jest konieczne, aby odpady powstały na terenie należącym do wykonawcy.
Przykład – wymiana elementów instalacji
Zakład produkcyjny zleca firmie zewnętrznej wymianę fragmentu instalacji technologicznej. Podczas prac powstają zużyte elementy metalowe, uszczelnienia i materiały eksploatacyjne. Jeżeli umowa nie przewiduje innego rozwiązania, co do zasady wytwórcą odpadów powstałych w wyniku wykonania usługi jest firma realizująca prace.
Ważne: nie oznacza to, że każdy przedmiot usunięty z instalacji automatycznie staje się odpadem. Najpierw należy ustalić, czy spełnia definicję odpadu, czy pozostaje produktem, częścią przeznaczoną do dalszego użycia albo przedmiotem podlegającym naprawie.
2. Czy umowa może zmienić to, kto jest wytwórcą odpadów?
Tak – w granicach przewidzianych art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach.
Przepis wyraźnie dopuszcza odmienne ustalenie wytwórcy odpadów powstających w wyniku wymienionych usług. Przykładowo strony mogą uzgodnić, że wytwórcą odpadów powstających podczas określonych prac remontowych będzie zamawiający. Takie rozwiązanie powinno być jednak świadome i odpowiednio opisane. Nie wystarczy ogólne postanowienie:
„Wykonawca zobowiązuje się do utrzymania porządku na terenie zakładu”.
Nie przesądza ono jednoznacznie, kto jest wytwórcą odpadów ani kto realizuje obowiązki ewidencyjne. Warto określić:
Jakich usług i rodzajów odpadów dotyczy ustalenie.
Która strona jest wytwórcą poszczególnych odpadów.
Kto odpowiada za klasyfikację i ustalenie ich ilości.
Kto organizuje magazynowanie i odbiór.
Kto prowadzi ewidencję oraz wystawia KPO, jeżeli są wymagane.
Kto zapewnia przekazanie odpadów uprawnionemu podmiotowi.
Kto przechowuje dokumentację potwierdzającą zagospodarowanie odpadów.
Istotne zastrzeżenie: możliwość odmiennego ustalenia wytwórcy odpadów nie oznacza, że strony mogą dowolnie wyłączyć wszystkie obowiązki środowiskowe. Status posiadacza odpadów, wymagania dotyczące magazynowania, transportu i przekazywania odpadów podlegają odrębnej ocenie.
3. Wytwórca odpadów a posiadacz odpadów – dlaczego to rozróżnienie jest ważne?
W praktyce przedsiębiorcy często używają tych pojęć zamiennie.
Tymczasem mają one odmienne znaczenie.
Wytwórca odpadów to podmiot ustalany na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach.
Posiadacz odpadów to co do zasady wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna będąca w posiadaniu odpadów.
Dodatkowo ustawa przewiduje domniemanie, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.
Właśnie dlatego pozostawianie odpadów przez wykonawców na terenie zakładu może stwarzać istotne ryzyko dla gospodarza.
Przykład – odpady pozostawione po remoncie
Firma remontowa kończy prace i pozostawia na terenie zakładu pojemniki z odpadami. Z umowy wynika, że wytwórcą odpadów jest wykonawca.
Nie oznacza to jednak, że gospodarz może całkowicie zignorować odpady znajdujące się na jego nieruchomości. W razie sporu lub kontroli znaczenie mogą mieć zarówno dokumenty umowne, jak i faktyczne okoliczności magazynowania i pozostawienia odpadów.
Praktyczna rekomendacja: zakończenie prac powinno obejmować potwierdzenie, że odpady zostały zagospodarowane zgodnie z uzgodnieniami, a teren przekazano w ustalonym stanie.
4. Kto powinien posiadać wpis do BDO?
Sam fakt wykonywania usług na terenie innego przedsiębiorstwa nie przesądza jeszcze o obowiązku wpisu do BDO. Obowiązek rejestracji należy ustalać na podstawie ustawy o odpadach, w szczególności przepisów dotyczących rejestru BDO, rodzaju działalności i ewentualnych zwolnień. Jeżeli firma zewnętrzna jest wytwórcą odpadów objętych obowiązkiem prowadzenia ewidencji, co do zasady powinna posiadać odpowiedni wpis do rejestru BDO. Należy jednak pamiętać, że nie wszyscy wytwórcy odpadów podlegają takim samym obowiązkom. Znaczenie mogą mieć między innymi rodzaje i ilości wytwarzanych odpadów oraz zwolnienia przewidziane w przepisach.
Szczególne rozwiązanie dla firm usługowych
System BDO przewiduje rozwiązania dla podmiotów wykonujących usługi w różnych lokalizacjach. Firma remontowa lub serwisowa nie musi automatycznie tworzyć odrębnego miejsca prowadzenia działalności dla każdego obiektu, w którym wykonała usługę. W określonych przypadkach może prowadzić ewidencję z poziomu siedziby przedsiębiorstwa, korzystając z funkcjonalności przewidzianych dla odpadów powstających podczas świadczenia usług. Należy jednak prawidłowo uzupełnić dane rejestrowe i wskazać wymagane informacje dotyczące działalności usługowej.
Ważne: sposób obsługi BDO należy dostosować do rodzaju działalności i rzeczywistego sposobu postępowania z odpadami.
5. Kto wystawia KPO, gdy odpady powstają podczas remontu lub naprawy?
Karta przekazania odpadów (KPO) służy dokumentowaniu przekazania odpadów w przypadkach wymagających takiej ewidencji. Co do zasady sporządza ją podmiot przekazujący odpady. W praktyce oznacza to, że:
Jeżeli wytwórcą i przekazującym odpady jest wykonawca, to on zasadniczo odpowiada za prawidłowe udokumentowanie przekazania.
Jeżeli na podstawie właściwych ustaleń wytwórcą jest gospodarz zakładu, należy odpowiednio ustalić jego obowiązki ewidencyjne i sposób przekazania odpadów.
Nie należy jednak przyjmować, że sam status wytwórcy zawsze przesądza o każdej późniejszej czynności związanej z przekazaniem. Znaczenie ma również faktyczne posiadanie odpadów i zgodność organizacji gospodarowania z przepisami.
Czy KPO musi być wystawiona w miejscu wykonywania usługi?
Nie zawsze. Oficjalne wyjaśnienia BDO dopuszczają sporządzenie i zatwierdzenie KPO z siedziby przedsiębiorstwa lub innego miejsca, z którego upoważniona osoba ma dostęp do systemu. Odpady muszą jednak zostać faktycznie wydane transportującemu, a transport musi odbywać się z dokumentacją wymaganą przepisami.
Przykład: pracownik firmy remontowej znajduje się na budowie, natomiast osoba obsługująca BDO pracuje w siedzibie przedsiębiorstwa. Może ona sporządzić odpowiednią KPO, jeżeli spełnione są warunki prawidłowego przekazania i transportu odpadów.
6. Czy wykonawca może zabrać odpady do swojej siedziby?
Nie należy automatycznie zakładać, że każda firma usługowa może bez dodatkowych formalności przewozić wszystkie odpady z miejsca wykonywania usługi do swojej siedziby. Znaczenie mają:
status wytwórcy i posiadacza odpadów;
rodzaj i właściwości odpadów;
zasady transportu;
sposób i miejsce ich magazynowania;
ewentualne obowiązki rejestrowe;
wymagane decyzje lub zwolnienia.
Ustawa o odpadach przewiduje szczególne rozwiązania dotyczące odpadów wytwarzanych podczas świadczenia określonych usług, ale nie oznacza to nieograniczonej możliwości magazynowania dowolnych odpadów w dowolnej lokalizacji.
Przykład: serwis samochodowy wykonujący naprawę urządzenia u klienta nie powinien traktować zużytego oleju, sorbentów czy filtrów jako zwykłych materiałów, które można przewozić i składować bez analizy wymagań środowiskowych.
Szczególnej uwagi wymagają odpady niebezpieczne.
7. Czy firma zewnętrzna może korzystać z pojemników na odpady gospodarza?
To częsta praktyka w zakładach produkcyjnych i magazynowych.
Wykonawca wykonuje prace, a następnie umieszcza odpady w pojemnikach należących do gospodarza. Takie rozwiązanie wymaga odpowiedniego ustalenia zasad gospodarowania odpadami. Nie należy zakładać, że samo wrzucenie odpadu do pojemnika gospodarza automatycznie zmienia jego wytwórcę.
Należy wyjaśnić:
kto jest wytwórcą odpadów;
czy i kiedy następuje przekazanie ich posiadania;
czy odpady mogą być magazynowane w danym miejscu;
czy nie dochodzi do niedopuszczalnego mieszania odpadów;
kto odpowiada za ewidencję i dalsze przekazanie;
czy podmiot przejmujący odpady posiada wymagane uprawnienia.
Szczególnie ryzykowne jest mieszanie odpadów wykonawcy z odpadami gospodarza bez ustalenia ich pochodzenia, klasyfikacji i odpowiedzialności.
Praktyczna rekomendacja: przed rozpoczęciem prac należy określić, czy wykonawca korzysta z własnych pojemników i organizuje odbiór, czy też odpady będą obsługiwane w ramach odpowiednio zorganizowanego systemu gospodarza.
8. Kto odpowiada za odpady niebezpieczne powstające podczas prac serwisowych?
Podczas remontów, konserwacji i napraw mogą powstawać między innymi:
zużyte oleje;
filtry zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi;
czyściwa i sorbenty;
pozostałości chemikaliów;
opakowania zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi;
odpady zawierające niebezpieczne składniki.
Ich klasyfikacja musi wynikać z rzeczywistego składu i właściwości, a nie wyłącznie z nazwy materiału. Odpady niebezpieczne mogą podlegać szczególnym wymaganiom dotyczącym magazynowania, oznakowania, ewidencji i transportu.
Przykład – wymiana oleju hydraulicznego
Firma zewnętrzna wymienia olej w urządzeniu produkcyjnym. Jeżeli umowa nie stanowi inaczej, co do zasady wytwórcą odpadu powstałego podczas usługi jest wykonawca. Należy jednak ustalić, kto zapewnia szczelne pojemniki, zabezpieczenie przed wyciekiem, prawidłowy transport i przekazanie odpadu uprawnionemu podmiotowi. Nie można też pomijać obowiązków gospodarza związanych z bezpieczeństwem instalacji i ochroną terenu zakładu przed zanieczyszczeniem.
9. Odpady budowlane i rozbiórkowe – kto odpowiada za segregację?
Od 1 stycznia 2025 r. obowiązują przepisy dotyczące selektywnego postępowania z odpadami budowlanymi i rozbiórkowymi. Art. 101a ustawy o odpadach przewiduje obowiązek zapewnienia wysegregowania określonych frakcji, w tym:
drewna;
metali;
szkła;
tworzyw sztucznych;
gipsu;
odpadów mineralnych, w tym betonu, cegły, płytek, materiałów ceramicznych i kamieni.
Przepisy przewidują określone wyjątki i szczególne rozwiązania dotyczące wykonania tego obowiązku. Nie należy utożsamiać wymogu zapewnienia wysegregowania frakcji z bezwzględnym obowiązkiem ustawienia sześciu odrębnych kontenerów na każdej budowie. W określonych przypadkach dopuszczalne jest zlecenie wykonania obowiązku uprawnionemu podmiotowi, przy zachowaniu warunków ustawowych.
Szczególnie ważne: ustawa przewiduje szczególne zasady odpowiedzialności, w tym odpowiedzialność solidarną podmiotów wskazanych w art. 101a, gdy obowiązek segregacji jest wykonywany w przewidzianym przepisami modelu.
Przykład – remont hali produkcyjnej
Wykonawca demontuje ścianki działowe, instalacje i elementy wykończeniowe.
Przed rozpoczęciem prac strony powinny ustalić, kto jest wytwórcą odpadów, jakie frakcje powstaną, gdzie będą gromadzone i w jaki sposób zostanie zapewnione ich zgodne z prawem zagospodarowanie.
Szczególnej analizy wymagają odpady zawierające substancje niebezpieczne, np. materiały zawierające azbest, jeżeli występują.
10. Kto ujmuje odpady w rocznym sprawozdaniu BDO?
Obowiązek sporządzenia sprawozdania o wytwarzanych odpadach i gospodarowaniu odpadami wynika z ustawy o odpadach. Nie każde przedsiębiorstwo ma obowiązek składania takiego sprawozdania. Jeżeli obowiązek występuje, dane powinny odpowiadać rzeczywistej działalności podmiotu i prowadzonej ewidencji. W przypadku usług zewnętrznych szczególnie ważne jest prawidłowe ustalenie wytwórcy odpadów.
Przykład
Firma remontowa wytworzyła podczas usług odpady, dla których jest wytwórcą i które podlegają ewidencji. Co do zasady powinna odpowiednio uwzględnić je w swojej dokumentacji i sprawozdawczości, jeśli podlega tym obowiązkom.
Gospodarz zakładu nie powinien automatycznie wykazywać tych samych odpadów jako własnych odpadów wytworzonych wyłącznie dlatego, że powstały na jego terenie.
Ryzyko: podwójne wykazanie tych samych odpadów albo pominięcie ich przez oba podmioty. Dla prawidłowości sprawozdawczości kluczowe jest zachowanie spójności pomiędzy umową, ewidencją, KPO i dokumentami odbioru.
11. Co w przypadku usług sprzątania?
Usługi sprzątania należą do kategorii wprost wymienionych w art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach. Nie oznacza to jednak, że wszystkie odpady znajdujące się w sprzątanym obiekcie automatycznie stają się odpadami wytworzonymi przez firmę sprzątającą. Należy odróżnić:
Odpady powstające wskutek wykonywania usługi – np. określone zużyte materiały wykorzystywane do czyszczenia.
Odpady wytworzone wcześniej przez działalność gospodarza – np. odpady produkcyjne lub biurowe, które firma sprzątająca jedynie zbiera z wyznaczonych miejsc.
W drugim przypadku samo fizyczne zebranie odpadów nie musi oznaczać, że firma sprzątająca jest ich pierwotnym wytwórcą. Istotne są rzeczywisty zakres usługi, pochodzenie odpadów oraz zasady ich odbierania i przekazywania. Szczególnych regulacji mogą wymagać odpady komunalne i działalność polegająca na ich odbieraniu.
12. Kto odpowiada za odpady przy konserwacji urządzeń chłodniczych i klimatyzacyjnych?
Prace przy instalacjach chłodniczych i klimatyzacyjnych mogą wiązać się z powstawaniem odpadów oraz z odrębnymi obowiązkami dotyczącymi czynników chłodniczych. Należy rozróżnić:
odpady powstające podczas naprawy i konserwacji;
odzyskane substancje, których status prawny wymaga odrębnej oceny;
obowiązki wynikające z przepisów dotyczących F-gazów i substancji kontrolowanych;
wymagania dotyczące urządzeń, personelu i przedsiębiorców wykonujących określone czynności.
Nie każda odzyskana substancja automatycznie jest odpadem, a nie każda czynność przy urządzeniu podlega wyłącznie przepisom ustawy o odpadach.
Praktyczna rekomendacja: w przypadku serwisowania urządzeń chłodniczych należy równolegle analizować obowiązki odpadowe i wymagania dotyczące substancji stosowanych w urządzeniach.
13. Czy gospodarz zakładu musi sprawdzać BDO wykonawcy?
Nie ma jednego uniwersalnego przepisu nakazującego weryfikację numeru BDO każdego usługodawcy przed jego wejściem na teren zakładu. Jednak przy współpracy związanej z wytwarzaniem, transportem, zbieraniem lub przekazywaniem odpadów taka weryfikacja może mieć istotne znaczenie.
Art. 27 ustawy o odpadach określa zasady gospodarowania odpadami i przekazywania ich odpowiednim podmiotom. Przedsiębiorca powinien sprawdzić, czy podmiot, któremu zamierza przekazać odpady, posiada wymagane uprawnienia albo czy jego działalność jest objęta właściwym zwolnieniem.
Sam numer BDO nie potwierdza, że firma może legalnie odbierać i zagospodarowywać każdy rodzaj odpadów. Weryfikacja powinna obejmować właściwy zakres działalności, rodzaje odpadów oraz wymagane decyzje i wpisy.
14. Najczęstsze błędy przy współpracy z wykonawcami zewnętrznymi
Błąd 1. Przyjęcie, że wszystkie odpady powstające na terenie zakładu są odpadami gospodarza.
Błąd 2. Założenie, że wszystkie odpady powstałe podczas usług zawsze należą do wykonawcy, niezależnie od umowy.
Błąd 3. Brak zapisów umownych określających wytwórcę odpadów.
Błąd 4. Mylenie wytwórcy odpadów z ich posiadaczem.
Błąd 5. Przekazywanie odpadów bez weryfikacji uprawnień odbiorcy.
Błąd 6. Korzystanie przez wykonawcę z pojemników gospodarza bez ustalenia zasad ewidencji i przekazywania.
Błąd 7. Nieprawidłowe klasyfikowanie odpadów powstających podczas konserwacji i napraw.
Błąd 8. Nieprawidłowe stosowanie KPO albo brak wymaganej ewidencji.
Błąd 9. Pozostawianie odpadów przez wykonawcę po zakończeniu prac.
Błąd 10. Niespójność danych pomiędzy umową, ewidencją BDO, dokumentami przekazania i sprawozdaniem rocznym.
Najpoważniejsze ryzyko powstaje wtedy, gdy gospodarz zakładu zakłada, że odpady rozlicza wykonawca, a wykonawca zakłada, że odpowiada za nie gospodarz.
15. Tabela – kto odpowiada za odpady w typowych sytuacjach?
Rodzaj prac | Wytwórca odpadów – zasada wyjściowa | Co należy sprawdzić? |
Remont pomieszczeń | Wykonawca | Czy umowa stanowi inaczej? |
Naprawa maszyny | Wykonawca | Zakres usługi, rodzaje odpadów, umowa |
Wymiana oleju przez serwis | Wykonawca | Klasyfikacja, zabezpieczenie, przekazanie |
Czyszczenie zbiornika | Wykonawca | Rodzaj i właściwości pozostałości, umowa |
Sprzątanie zakładu | Zależnie od pochodzenia odpadów i zakresu usługi | Czy odpady powstały wskutek usługi, czy wcześniej u gospodarza? |
Rozbiórka instalacji | Wykonawca | Umowa, status demontowanych materiałów, segregacja |
Odbiór istniejących odpadów produkcyjnych | Zasadniczo ich pierwotny wytwórca | Kto jest posiadaczem i komu odpady są przekazywane? |
Konserwacja klimatyzacji | Wykonawca w zakresie odpadów powstałych podczas usługi | Umowa, F-gazy, status odzyskanych substancji |
Tabela ma charakter orientacyjny. Każdy przypadek wymaga analizy rzeczywistego charakteru prac i odpowiednich przepisów.
16. Jakie zapisy powinny znaleźć się w umowie z wykonawcą?
W przypadku usług powodujących powstawanie odpadów rekomenduję wyodrębnienie postanowień dotyczących ochrony środowiska.
Przykładowa klauzula umowna
„Strony ustalają, że wytwórcą odpadów powstających bezpośrednio w wyniku realizacji usług objętych niniejszą umową jest Wykonawca, o ile dla określonych rodzajów odpadów strony nie postanowią inaczej w formie pisemnej.
Wykonawca zobowiązuje się do klasyfikowania i gospodarowania odpadami zgodnie z obowiązującymi przepisami, prowadzenia wymaganej ewidencji, zapewnienia właściwego magazynowania oraz przekazywania odpadów uprawnionym podmiotom.
Wykonawca zobowiązuje się również do przestrzegania zasad ochrony środowiska obowiązujących na terenie Zamawiającego, niezwłocznego zgłaszania zdarzeń mogących powodować zanieczyszczenie środowiska oraz przekazania dokumentów potwierdzających zgodne z prawem zagospodarowanie odpadów w zakresie uzgodnionym przez strony.
Postanowienia niniejszego paragrafu nie wyłączają obowiązków stron wynikających bezpośrednio z przepisów prawa”.
Ważne: jest to przykładowa klauzula, a nie uniwersalny wzór odpowiedni dla wszystkich usług. W przypadku szczególnych rodzajów odpadów, przekazywania ich posiadania czy zlecania określonych obowiązków może być konieczne zastosowanie dodatkowych postanowień i zachowanie wymaganej prawem formy.
17. Checklista – 20 pytań przed rozpoczęciem prac firmy zewnętrznej
Status wytwórcy i obowiązki
Czy ustalono, jakie odpady mogą powstać podczas wykonywania usługi?
Czy sprawdzono, kto jest ich wytwórcą?
Czy umowa jednoznacznie reguluje ewentualne odstępstwo od zasady ustawowej?
Czy ustalono, kto będzie posiadaczem odpadów na poszczególnych etapach?
Czy określono odpowiedzialność za prawidłową klasyfikację?
BDO i ewidencja
Czy zweryfikowano obowiązek wpisu wykonawcy do BDO?
Czy ustalono, kto prowadzi ewidencję odpadów?
Czy określono zasady wystawiania KPO?
Czy sprawdzono ewentualne zwolnienia z ewidencji?
Czy ustalono sposób przekazywania danych do sprawozdawczości?
Magazynowanie i przekazywanie
Czy określono miejsca gromadzenia odpadów?
Czy ustalono zasady magazynowania odpadów niebezpiecznych?
Czy sprawdzono uprawnienia podmiotów odbierających odpady?
Czy określono zasady transportu?
Czy ustalono sposób dokumentowania przekazania odpadów?
Kontrola i zakończenie prac
Czy wykonawca zna zakładowe zasady ochrony środowiska?
Czy ustalono sposób zgłaszania wycieków i innych zdarzeń środowiskowych?
Czy określono odpowiedzialność za usunięcie pozostałości po pracach?
Czy przewidziano kontrolę miejsca wykonywania usługi po jej zakończeniu?
Czy określono, jakie dokumenty wykonawca przekaże zamawiającemu?
Wynik checklisty powinien służyć do identyfikacji braków, a nie automatycznego potwierdzania zgodności prawnej przedsiębiorstwa.
18. FAQ – najczęstsze pytania
Czy firma remontowa zawsze jest wytwórcą odpadów?
Nie zawsze. Art. 3 ust. 1 pkt 32 przewiduje taką zasadę, ale dopuszcza odmienne ustalenie w umowie o świadczenie usługi.
Czy odpady powstające na terenie mojego zakładu muszę wykazać w swoim BDO?
Nie automatycznie. Należy ustalić, czy przedsiębiorstwo jest ich wytwórcą lub innym posiadaczem oraz jakie obowiązki ewidencyjne i sprawozdawcze go dotyczą.
Czy wykonawca może wrzucać odpady do naszych pojemników?
Nie należy przyjmować takiego rozwiązania bez ustalenia zasad gospodarowania odpadami, w tym odpowiedzialności, ewidencji, magazynowania i przekazania.
Czy firma serwisowa musi mieć BDO?
Zależy to od rodzaju działalności, wytwarzanych odpadów oraz obowiązków i zwolnień przewidzianych przepisami.
Czy każdy odbiór odpadów wymaga KPO?
Nie. Obowiązek sporządzenia KPO zależy od rodzaju odpadów, charakteru przekazania i właściwych przepisów.
Czy sam numer BDO odbiorcy wystarczy?
Nie. Należy zweryfikować również wymagany zakres uprawnień i zgodność planowanego przekazania z przepisami.
Czy umowa może całkowicie zwolnić gospodarza z odpowiedzialności środowiskowej?
Nie. Umowa nie może wyłączyć obowiązków, które wynikają bezpośrednio z przepisów prawa.
19. Podsumowanie – kto odpowiada za odpady firmy zewnętrznej?
Odpowiedzialność za odpady powstające podczas usług zewnętrznych należy ustalić przed rozpoczęciem prac, a nie dopiero podczas kontroli WIOŚ lub przygotowywania sprawozdania BDO.
Najważniejsze są cztery kwestie:
Po pierwsze: należy prawidłowo ustalić wytwórcę odpadów, uwzględniając art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach i treść umowy.
Po drugie: trzeba odróżnić status wytwórcy odpadów od ich posiadania i faktycznego gospodarowania nimi.
Po trzecie: należy ustalić, kto prowadzi ewidencję, wystawia KPO, organizuje odbiór i realizuje obowiązki sprawozdawcze.
Po czwarte: trzeba zapewnić zgodność faktycznego postępowania z odpadami z dokumentacją i wymaganiami prawnymi.
Największym błędem jest pozostawienie tych kwestii bez jednoznacznych ustaleń.
Dobrze przygotowana umowa, właściwa klasyfikacja odpadów, prawidłowa dokumentacja BDO i skuteczny nadzór nad wykonawcą pozwalają ograniczyć ryzyko środowiskowe, organizacyjne i finansowe.
Podstawy prawne i źródła
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, w szczególności art. 3 ust. 1 pkt 19 i 32, art. 27, art. 50–51, art. 66–67, art. 75–76 oraz art. 101a.
Rozporządzenie w sprawie katalogu odpadów.
Rozporządzenie w sprawie rodzajów odpadów i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów.
Rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań dla magazynowania odpadów.
Oficjalne wyjaśnienia BDO dotyczące ewidencji odpadów wytwarzanych podczas świadczenia usług.
Przepisy szczególne dotyczące odpadów niebezpiecznych, transportu odpadów i wybranych rodzajów działalności.
Stan prawny: 16 października 2026 r.
PAWLAS BHP – BHP, PPOŻ i ochrona środowiska dla przedsiębiorstw.
