🫁 Co robić, gdy ktoś się dławi? Pierwsza pomoc przy zadławieniu u dorosłych, dzieci i niemowląt – krok po kroku
- Monika Pawlas
- 28 sty
- 3 minut(y) czytania
Zadławienie to jedna z tych sytuacji, w których sekundy naprawdę mają znaczenie. Nie ma czasu na "googlowanie", wahanie się ani „zaraz ktoś przyjdzie”.
Albo wiesz, co robić — albo ryzykujesz życie poszkodowanego.
Dobra wiadomość?
👉 Pierwsza pomoc przy zadławieniu jest prosta, jeśli znasz właściwy schemat.
👉 Nie wymaga siły ani specjalistycznego sprzętu.
👉 Każdy może ją wykonać.
🧠 Czym jest zadławienie i dlaczego jest tak groźne?
Zadławienie (obturacja dróg oddechowych) to zablokowanie przepływu powietrza przez:
ciało obce (jedzenie, zabawka, fragment przedmiotu),
cofniętą treść pokarmową.
Bez tlenu:
po 3–4 minutach dochodzi do nieodwracalnych zmian w mózgu,
po 5–6 minutach ryzyko śmierci gwałtownie rośnie.
📌 Dlatego szybka i prawidłowa reakcja to różnica między „strachem” a „tragedią”.
🚦 ZADŁAWIENIE ≠ ZAKRZTUSZENIE – kluczowa różnica
To najczęstsze źródło błędów.
✅ Zakrztuszenie (częściowa drożność):
osoba kaszle,
może mówić lub oddychać,
jest przytomna.
👉 NIC NIE ROBISZ. Pozwalasz kaszleć i obserwujesz.
❌ Zadławienie (pełna niedrożność):
brak kaszlu lub bardzo słaby kaszel,
brak możliwości mówienia,
duszność, sinienie, panika,
chwytanie się za szyję (tzw. objaw Heimlicha).
👉 DZIAŁAJ NATYCHMIAST.
🧍 ZADŁAWIENIE U DOROSŁEGO – PIERWSZA POMOC
🔹 Krok 1: Zapytaj i oceń
Zapytaj:
„Czy się Pan/Pani dławi?”
✔️ Brak odpowiedzi, brak kaszlu → działaj.
🔹 Krok 2: 5 uderzeń między łopatki
pochyl poszkodowanego do przodu,
uderz nasadą dłoni między łopatki 5 razy,
każde uderzenie osobno, zdecydowanie.
🔹 Krok 3: 5 uciśnięć nadbrzusza (manewr Heimlicha)
Jeśli uderzenia nie pomogły:
stań za poszkodowanym,
pięść połóż powyżej pępka,
drugą ręką obejmij pięść,
wykonaj szybkie pociągnięcia do siebie i ku górze (5 razy).
🔁 Na zmianę: 5 uderzeń → 5 uciśnięć. Kontynuuj do:
usunięcia ciała obcego,
utraty przytomności.
⚠️ Gdy dorosły straci przytomność
delikatnie połóż na ziemi,
dzwoń 112,
rozpocznij RKO,
nie wkładaj palców do ust „na ślepo”.
📌 Ciało obce często samo się przemieszcza podczas ucisków klatki piersiowej.
🧒 ZADŁAWIENIE U DZIECKA (powyżej 1 r.ż.)
Schemat taki sam jak u dorosłych, ale:
używaj mniejszej siły,
dopasuj technikę do wzrostu i masy dziecka.
👉 5 uderzeń między łopatki → 5 uciśnięć nadbrzusza
👉 Powtarzaj do skutku lub utraty przytomności.
👶 ZADŁAWIENIE U NIEMOWLĘCIA (0–1 r.ż.)
⚠️ NIGDY nie wykonuj manewru Heimlicha u niemowlęcia.
🔹 Krok 1: 5 uderzeń w plecy
połóż niemowlę brzuchem na swoim przedramieniu,
głowa niżej niż tułów,
uderz 5 razy między łopatki.
🔹 Krok 2: 5 uciśnięć klatki piersiowej
odwróć niemowlę na plecy,
użyj 2 palców,
uciskaj dolną połowę mostka 5 razy.
🔁 Naprzemiennie: 5 plecy → 5 klatka. Do momentu:
usunięcia ciała obcego,
utraty przytomności.
❌ Najczęstsze i NIEBEZPIECZNE błędy
❌ wkładanie palców do ust „na ślepo”
❌ podawanie wody do picia
❌ unoszenie dziecka za nogi
❌ potrząsanie dzieckiem
❌ opóźnianie reakcji „bo może przejdzie”
📌 Te działania mogą pogorszyć sytuację.
⚖️ Co mówi prawo?
masz obowiązek udzielenia pomocy,
działając w dobrej wierze — prawo Cię chroni,
brak reakcji może mieć konsekwencje prawne.
🎯 Podsumowanie – pierwsza pomoc przy zadławieniu - zapamiętaj to minimum
👉 Kaszle = nie przeszkadzaj
👉 Nie kaszle = uderzenia + uciśnięcia
👉 Niemowlę = plecy + klatka (bez Heimlicha)
👉 Utrata przytomności = 112 + RKO
Masz pytania? Potrzebujesz pomocy w BHP?
📞 Skontaktuj się z nami – pomożemy Ci zadbać o każdego pracownika.
Więcej ciekawych informacji na naszym blog'u
